درمنابع‌فقهى، يكى از شرايط قصاص،«محقون الدم» بودن مقتول ذكر شده و فقها دراين بحث بعضى مصاديق«مهدورالدم» را ذكر كرده اند. قتل با اعتقاد به مهدورالدم بودن مجنىّ عليه معمولا در كتاب ديات و در بيان اقسام قتل مطرح گرديده است.

از نظر تاريخى در صدر اسلام مواردى از قتل با اعتقاد به مهدورالدم بودن مقتول يا قتل به اعتقاد قصاص اتفاق افتاده كه پس از سلب حيات از شخص، بى گناهى او مشخص گرديده است. نيز در خصوص جواز قتل اشخاص با اعتقاد به مهدورالدم بودن مقتول، سؤال شده كه به مواردى از اين اتفاقات ـ كه در شأن نزول آيات ٩٢،٩٣ و ٩٤ سوره نساء و در سيره نبوى نقل شده ـ اشاره مى‌كنيم:

الف) درذيل آيه ٩٢ سوره نساء: {ما كان لمؤمن أن يقتل مؤمناً إلا خطاً} آمده است: حارث بن يزيد ـ از بت پرستان مكه ـ با همراهى ابوجهل، عيّاش بن ابى ربيعه را به جرم مسلمان بودن مورد آزار و شكنجه قرار مى‌دادند. بعد از مهاجرت مسلمانان از مكه به مدينه روزى عيّاش، شكنجه گر خود يعنى حارث بن يزيد را ديد و او را به تصور كافربودنش به قتل رساند. با توجه به اين كه حارث بن يزيد، اسلام آورده بود و عياش اطلاع نداشت، خبر به پيامبر(ص) رسيد و آيه شريفه فوق نازل شد. با توجه به خطاى اعتقاد قاتل، حكم به پرداخت ديه و كفاره شده است. (٢)

ب) درشأن نزول آيه ٩٤ سوره نساء: {يا أيها الذين امنوا إذا ضربتم في سبيل اللّه‌ فتبيّنوا}

(٢) طباطبايي، محمد حسين، الميزان، قم، جامعه مدرسين، چاپ اول، ج٥، بي تا، ص ٤٢، مکارم شيرازي، ناصر، تفسير نمونه، تهران، دارالکتب الاسلاميه، چاپ اول، بي تا، ج٤، ص٦٠.