٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص

فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٥٦

لمن لايقاد منه» تطبيق كبرى برصغرى است. پس دلالت مى‌كند دركشتن صغير هم، قصاص نيست.

اما مرسله ابن فضّال، هرچند در دلالت اشكالى ندارد، اما به علت مرسله بودن، ضعف سندى دارد. البته اين روايت را شيخ صدوق به سند خود به گونه اى صحيح از ابن‌بكير از امام صادق(ع) با اين تفاوت نقل كرده كه درابتداى روايت، ذكر شده: كل من قتل بشيء صغرأو كبر (٣٦)،[به جاى «شيئاً صغيراً او كبيراً»] ليكن دلالت روايت ضعيف است؛ زيرا ظاهر «صغر أو كبر» اين است كه «صغر» و «كبر» صفت «شى‌ء» هستند؛ يعنى چيزى كه با آن قتل انجام گرفته، كوچك باشد يا بزرگ؛ دراين صورت روايت، بيگانه و مربوط به بحث نيست كه مقتول، صغير يا كبير باشد. (٣٧)

اشكال اوّل: همان طور كه درجامع المدارك ذكر شده، اين استدلال مبتنى است بر اين كه جمله «من لايقاد به» اطلاق داشته باشد و اگر مبنا اين باشد كه وجود قدر متيقن درمقام تخطب مانع از انعقاد اطلاق است، نفى اطلاق مى‌كند. (٣٨)

جواب: اين اشكال مبنايى است و نسبت به كسى كه قدر متيقن را مانع از انعقاد اطلاق نمى داند، وارد نيست و اطلاق باقى است.

اشكال دوم: لازمه استدلال، اين است كه كشتن شخص خوابيده قصاص ندارد؛ زيرا خوابيده، قصاص نمى شود. گمان نمى رود كسى ملتزم به اين مطلب شود. اين صحيحه مى‌گويد: عاقل در برابر كشتن ديوانه كشته نمى شود. اين اشكال نيز درجامع المدارك ذكر شده. (٣٩)

علاوه برشخص خوابيده، اگر كسى كه بيمارى صرع دارد يا بى هوش است و يا پدر مرتكب قتل [نسبت به فرزند خود] شود، قصاص نمى گردد،[ آيا اگر كسى اينها را بكشد،


(٣٦) همان،ص٥٦،باب٣١،قصاص نفس،ح٤.
(٣٧) مبانى تكملة المنهاج،ج٢،ص٧١.
(٣٨) جامع المدارك،ج٧،ص٢٣٦.
(٣٩) همان.