٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص

فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٣٥

بله، حتى بعد از اين كه خودت ديدى و خداوند هم شاهد است؛ زيرا خداوند متعال براى هر چيزى حدّى قرارداده و براى كسى هم كه از آن حد تجاوز نمايد، حدّى قرارداده است. (٧)

نتيجه اين كه سيره پيامبر اسلام بر قانونمند كردن جامعه و محاكمه قانونى ومجازات مجرمان بر اساس موازين بوده و از اقدامات خودسرانه و طبق تشخيص و تصور افراد جلوگيرى مى‌كرده است.

١.٢. معناى لغوى و اصطلاحى «مهدورالدم» و «محقون الدم»

«مهدور» از ماده«هَدَرَ» و به معناى باطل بودن است و «مهدورالدم» يعنى كسى كه خونش باطل است و در برابر آن قصاص يا ديه نيست. (٨)

«محقون» از ماده «حَقَنَ» است و «حَقَنَ الشى‌ء» يعنى او را حبس كرد و «حَقَنْتُ دَمَهُ» يعنى از ريختن خون او جلوگيرى كردم. (٩) درعبارات فقها «نفس معصومه» در خصوص افراد محقون الدم استعمال مى‌شود. (١٠)

اساس و مبناى حمايت از حيات اشخاص كه به موجب آن تعرّض نسبت به حقوق آنها جرم تلقى مى‌گردد، متعدد و مختلف است. از نظر ابوحنيفه سبب عصمت و محفوظ بودن


(٧) عن داود بن فرقد قال: سمعت أبا عبداللّه‌(ع) يقول: إن أصحاب رسول اللّه‌(ص) قالوا لسعد بن عبادة: أرأيت لو وجدت على بطن امرأتك رجلا ماكنت صانعاً به؟ قال: كنت أضربه بالسيف.قال: فخرج رسول اللّه‌(ص) فقال: ماذا يا سعد؟! فقال سعد: قالوا: لووجدتَ على بطن امرأتك رجلا ماكنت صانعاً به؟ فقلت: أضربه بالسيف.فقال: يا سعد فكيف بالاربعة شهود؟ فقال: يا رسول اللّه‌(ص) بعد رأي عيني و علم اللّه‌ أن قد فعل؟ قال: إي و اللّه‌ بعد رأي عينك و علم اللّه‌ أن قد فعل، إن اللّه‌ جعل لكل شيء حداً و جعل لمن تعدّى ذلك الحدّ حداً.(وسائل الشيعه،ج١٨، باب دوم از ابواب مقدمات حدود،حديث ١).
(٨) ابن منظور،لسان العرب، بيروت، مؤسسه تاريخ عربى و احياء تراث عربى، چاپ اول، ١٩٩٦م، ج١٥،ص٥١.
(٩) همان،ج٣،ص٢٦٥.
(١٠) ر.ك: جواهر الكلام،شرح لمعه و تحرير الوسيله و ساير كتب فقهى