٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص

فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٦٣

٢. ضحاك از او روايت كرده است: زينت نمايان، سرمه و دو گونه صورت است.

٣. ابن جريح نقل كرده: آنها انگشتر و دستبند هستند.

٤. مجاهد و عطا، سرمه و خضاب بركف دست را از ابن عباس روايت كرده اند.

٥. حسن بصرى تنها صورت را نقل كرده است.

٦. سعيد بن جبير و عطا و ضحاك و اوزاعى ازابن عباس حكايت كرده اند كه زينت نمايان،صورت و دودست تامچ و انگشتر است. (٩)

نظر نويسنده:

درمعانى گذشته، برخى زينت را به زيور آلات و برخى ديگر به محل زينت از بدن زن، معنا كرده‌اند. به نظر ما نظريه گروه دوم ترجيح دارد و زينتى كه در «إلا ما ظهر منها» استثنا شده، صورت و دو دست تا مچ مى‌باشد.براى اثبات اين سخن به دلايل ذيل استدلال مى‌كنيم:

الف) ظاهر استثنايى كه در سوره نور (١٠) وارد شده.

ب) رواياتى كه از عامه و خاصه در تفسير اين استثنا نقل شده است.

ج) استدلال به ادلّه نفى حرج در شريعت.

بيان استدلال:

دليل اوّل: دلالت آيه بر استثناى صورت و دست:

بارزترين مصداق استثناء در آيه، صورت و دو دست است؛ خواه قائل شويم مقصود از «زينت» مواضع زينت است ـ كه نظر برتر مى‌باشد ـ يا بگوييم مقصود از «زينت» همان معناى ظاهرى آن، يعنى زيور آلاتى است كه زن خود را با آن مى‌آرايد.

به نظر مى‌رسد تفسير «زينت» به مواضع آن، با استثناى شوهران كه در آيه {ولايُبدينَ زينتهنّ إلا لِبُعُولَتِهِنَّ} بيان شده، مناسب تر است.

بنابراين، بديهى است بيشترين مقدارى كه هنگام برخورد با مردان بيگانه نمايان


(٩) ر.ك: مجمع البيان،ج٤،ص١٣٨ و الجامع الاحكام القرآن،ج١٢،ص٢٢٨.
(١٠) نور،آيه ٣١.