٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص

فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٤٩

امّا اگر قائل شويم در شرع نفى نسب نشده، مقتضاى قاعده اين است كه زنازاده لغتاً و عرفاً و شرعاً فرزند زن و مرد است. واژه «ولد» ـ همان طور كه دركتاب تنقيح تصريح شده ـ اصطلاح خاصى در شرع ندارد؛ بلكه به همان معناى لغوى استعمال شده و درهيچ يك از روايات فرزند بودن زنازاده نفى نشده، (٢١) پس براو هم تمام احكام فرزند حلال جارى مى‌شود.

تحقيق و بررسى: ظاهر كلامى كه از قدما حكايت شده، نفى شرعى نسب است؛ ليكن درشرع، دليلى برنفى نسب نداريم؛ زيرا دليل هاى قدما مورد مناقشه است. سخن پيامبر:( الولد للفراش و للعاهرالحجر) به قرينه روايات متعدّد ديگر، درمقام بيان حكم ظاهرى است، نه حكم واقعى. پس استدلال به اين روايت براى نفى فرزند بودن زنازاده، صحيح نيست. پاره اى از روايات چنين است:

عن التهذيب بإسناده عن محمد بن علي بن محبوب عن عليّ بن السندي عن صفوان عن إسحاق بن عمّار عن سعيد الاعرج عن أبي عبداللّه‌(ع) قال: قلت له: الرجل يتزوّج المرأة ليست بمأمونة تدّعي الحمل. قال: ليصبر؛ لقول رسول اللّه‌(ص): الولد للفراش و للعاهر الحجر؛ (٢٢)

از امام صادق(ع) درباره مردى پرسيدم كه پس از ازدواج،زن مدّعى است كه از او باردار شده، اما مرد به همسرش اعتماد ندارد[ كه فرزند از او باشد]. امام فرمود: خويشتن دارى كند [فرزند از اواست]،چرا كه رسول خدا فرمود: فرزند براى فراش است و زناكار سزاوار سنگ است.

عن الكا في عن أحمد عن علي بن الحكم عن أبان بن عثمان عن الحسن الصيقل عن أبي عبداللّه‌(ع) قال: سمعته يقول: و سئل عن رجل اشترى جارية ثم وقع عليها قبل أن يستبرئ رحمها. قال: بئس ما صنع! يستغفر اللّه‌ و لايعود. قلت: فإنّه باعها من آخر ولم يستبرى رحمها، ثم باعها الثاني من


(٢١) تنقيح،ج٣،ص٧٠.
(٢٢) وسائل الشيعه،ج١٤،ص٥٦٥،باب٥٦،نكاح عبيد و اماء،ح١.