فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٦٤
مىشود، صورت و دودست مىباشد و زن نيازى به آشكار ساختن زينت هاى خود بيش از اين مقدار را ندارد.
اگر «زينت» را به زينت آشكار تفسير كنيم ـ يعنى زيور آلاتى كه زن خود را با آن تزيين مىكند ـ باز به نتيجه اى نزديك به نتيجه اول خواهيم رسيد؛ زيرا جواز نشان دادن زيور آلات به طور طبيعى مستلزم جواز كشف مواضع زينت از بدن است.
پس حكم به جواز نشان دادن سرمه و انگشتر و دستبند بدون تجويز آشكار ساختن صورت و انگشتان و مچ دست، معقول نيست.
دراين صورت اگر تنها خود آيه را در نظر بگيريم، ظاهر استثنايى كه در آيه «إلا ما ظهر منها» وارد شده، جواز نمايان ساختن صورت و دو دست مىباشد.
ديدگاه آية اللّه خويى:
استاد ما آية اللّه خويى ـ همان طور كه در تقريرات برخى از شاگردان ايشان ذكر شده ـ در دلالت آيه مباركه در سوره نور به استثناى دست و صورت، مناقشه كرده است. خلاصه اشكال ايشان چنين است:
واژه «إِبداء» به معناى آشكار ساختن كه درآيه ذكر شده، در لغت به دو معنا به كاررفته است:
١. هرگاه بدون «لام» به مُتَعلّق خود تعلّق پيدا كند، به معناى آشكار ساختن در مقابل پوشاندن مىباشد. چنان كه گفته مىشود: «ليس للرجل إبداء عورته؛ مرد حق آشكار ساختن عورت خود را ندارد».
٢. هرگاه به متعلّق خود به واسطه «لام» تعلق پيدا كند، به معناى اعلام و ارائه كردن، درمقابل مخفى نگه داشتن است؛ مثلاً: «أبديت لزيد رأيى أومالى؛ مال يا نظرم را به زيد اعلام و ارائه داشتم».
واژه «ابداء» درآيه ٣١ سوره نور دوبار ذكر شده: در آيه {ولايبدين زينتهنَّ إلا ما ظَهَر منها} و همچنين در {ولايبدين زينتهنَّ إلا لبعُولَتهنّ} .در مرتبه اول، واژه «ابداء» بدون لام متعدى شده و به متعلّق خود تعلق گرفته و در مرتبه دوم با لام متعدّى شده است كه معناى