فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٧٧
مىباشد. كسى نگفته «غضّ» به معناى پلك برهم نهادن است.
البته در معناى «غض النظر» گفته شده: زمانى كه پلك ها را به هم نزديك نمايد و نگاه كند و اين معنا غير از غمض است، مثل اين كه نزديك نمودن دو پلك، سبب شكستن نگاه و پايين انداختن نظر مىشود.
استعمال «غض النظر و الطرف» دراشعار درهمين معناى مذكور، دليل برصحت مطالب گفته شده مىباشد.
جرير مىگويد:
| فغضّ الطرف إنك من نمير | فـلا كعباً بلغـت ولاكـلاباً؛ |
نگاهت را پايين انداز كه تو از قبيله نمير هستى و در شرافت، به قبايل كعب و كلاب نمى رسى.
ابو الغوث مىسرايد:
| و ماكان غضّ الطرف منّا سجيّة | و لـكننّا فـي مـذحـج غُرُبـان؛ |
[بابدى ديگران مقابله مىكنيم] و چشم پوشى عادت مانيست؛ ليكن در عشيره مذحج غريب و بى ياوريم.
همچنين كعب در قصيده معروف خود درباره رسول اكرم(ص) مىگويد:
| و مـا سعاد غـداة البين إذا رحلوا | إلا أغنّ غضيض الطرف مكحول |
سعاد، زمان خدا حافظى ـ هنگامى كه قبيله او كوچ مىكرد ـ با صداى نرم و زيبا و چشمانى فرو هشته وسرمه كشيده بود.
ابن هشام در شرح اين بيت از قصيده كعب توضيح داده:
غض الطرف دراصل عبارت از خيره نشدن و خوب نگاه نكردن است.
همچنين در شعر ديگر آمده:
| وأغضّ من بصري و أعلم أنّه | قدبان حدّ فوارسى و رماحي |
چشم فرو اندازم و مىدانم كه قدرت و توانايى سواران و نيزه هاى لشكر من براى ديگران روشن است.