فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٨٨
عبادبن صهيب، ثقه است؛ زيرا نجاشى او را توثيق كرده و در توثيق او، نيازى به روايت ابن محبوب از او نداريم. بنابر اين، روايت از نظر سند و دلالت كامل و بدون اشكال است و علّتى كه درآخر روايت ذكر شده، حكم را در مورد همه زن هايى كه به نهى گوش نمى دهند، عموميّت مىبخشد؛ مسلمان باشند يا كافر.
ليكن به اعضايى مىتوان نگاه كرد كه به طور معمول، به نمايان بودنش عادت دارند؛ زيرا جواز درصحيحه مبتنى بر تعمّد آنها بر هتك حرمت خودشان بوده؛ پس نگاه به اعضايى كه آشكار نمى سازند، حرام است.
و جواز نگاه به مو و بدن آنها نيز در صورتى است كه از روى لذّت و شهوت نباشد ، وگرنه حرام مىباشد. و شايد ـ همان طور كه صاحب جواهر احتمال داده است ـ عبارت «مالم يتعمد ذلك» درآخر صحيحه طبق نقل مرحوم كلينى(ره) به همين نكته اشاره داشته باشد.
صورت ديگرى را نيز مىتوان داخل مفاد روايت نمود و حكم به جواز داد، و آن زمانى است كه بدون قصد لذّت و به علّت ديگرى به سرو موى آنان نگاه كند؛ اما بدون قصد و اختيار برايش لذّتى پديد آيد، كه جايز و بدون اشكال مىباشد.
بنابراين به زن هاى بى حجاب، مسلمان يا كافر، كه به رغم نهى، خود را نمى پوشانند، مىتوان نگاه كرد، و نگاه به فيلم هايى كه چنين زنانى درآن بازى مىكنند، زمانى كه ترس وقوع درحرام نباشد، جايز است.
اما درموردى كه مرد قصد لذّت نداشته، ليكن مىداند با ديدن، براى او قهراً لذتى پديد مىآيد، شيخ انصارى مىگويد:
اگر با نگاه ـ قصد لذّت جويى نداشته باشد، ليكن مىداند با ديدن،لذت خواهد برد يا از قبل نمى دانست، اما در اثناى ديدن لذّت حاصل شود، آيا خود دارى از نگاه واجب است يا خير؟
به خاطر اطلاق ادلّه، قول دوم ظاهر است؛ زيرا طبق سرشت طبيعى بشر كه با زيبايى ها سازگار است، نگاه به صورت هاى زيبا، چه زن چه مرد،