فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٨٣
١.صحيحة علي بن سويد، قال: قلت لابي الحسن (ع): إني مبتلى بالنظر إلى المرأة الجميلة، فيعجبني النظر إليها فقال:
على بن سويد گويد: خدمت امام كاظم(ع) عرض كردم: گرفتار نگاه به زنان زيبا هستم و از جمال آنها خوشم مىآيد. امام فرمود: اى على! زمانى كه خدا بداند با نيّت پاك و درست نگاه مىكنى، اشكال ندارد، اما بترس از زنا؛ زيرا بركت را مىبرد و دين را نابود مىكند.
روايت، صحيحه و درمعنا صريح است. استاد ما آية اللّه خويى در دلالت اين روايت برجواز نگاه به صورت زن، مناقشه نموده و روايت را برصورتى كه به طور اتّفاقى نگاه انسان به صورت زن بيفتد، حمل مىفرمايد، به اين معنا كه بدون قصد و عمد، نظرش به چهره او بيفتد.
ايشان مىگويد: با اين بيان، صحيحه جدا از بحث ما است و برجواز نگاه عمدى به صورت زن، دلالتى ندارد واگر برجواز نگاه عمدى دلالت كند، قابل پذيرش نبوده و علمش را به اهلش واگذار مىكنيم؛ زيرا لازمه اش اين است كه اگر از ابتدا نگاه با قصد لذّت جويى باشد، جايز است ـ همان طور كه از جمله «
مىآيد ـ و نمى توان به اين سخن ملتزم شد و كسى از فقها نيز قائل به آن نيست. (٤٢)
دركلام استاد(ره)جاى مناقشه بسيار است.همان گونه كه ايشان مىگويد روايت دلالتى برجواز نگاه به قصد لذّت جويى ندارد؛ بلكه صحيحه ظهور دارد در اين كه على بن سويد به دليلى ـ كه چه بسا اقتضاى شغل اوست ـ گرفتار نگاه به صورت زنان زيبا رو مىباشد و مىداند كه از اين نگاه لذّت مىبرد.امام به ايشان مىفرمايد: زمانى كه نگاه به زنان به خاطر شغل و براى رسيدگى به كار آنها باشد، اشكال ندارد، هرچند بداند درنهايت وبدون اختيار از اين نگاه ها لذّت خواهد برد، اما نگاه به قصد لذّت بردن را شامل نمى
(٤١) وسائل الشيعه،ج١٤،ص٢٣١،ب١،نكاح محرّم،ح٣.
(٤٢) مستند العروة الوثقى،ج١،ص٥٦ ـ ٥٧،كتاب نكاح.