٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص

فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٥٣

البته اگردليل خاصى اقامه شود، از قاعده مذكور عدول مى‌كنيم؛ همچون روايت تهذيب:

في التهذيب بإسناده عن محمد بن الحسن الصفار عن إبراهيم بن هاشم عن عبدالرحمان بن حمّاد عن إبراهيم بن عبدالحميد عن جعفر(ع) قال: قال: دية ولد الزنا دية الذمي ثمانمأة درهم؛ (٢٨)

امام صادق فرمود: ديه زنازاده به مقدار ديه ذمّى، هشتصد درهم مى‌باشد.

اشكال: به خاطر عدم توثيق عبدالرحمان بن حمّاد دركتب رجال، اين روايت ضعيف است. همان طور كه محقق حلّى در شرايع (٢٩) به ضعف سند تصريح كرده است.

پاسخ: ابن ابى عمير از عبدالرحمان بن حمّاد روايت كرده و همين مقدار دروثاقت او كافى است؛ زيرا ابن ابى عمير از غيرثقه روايت نمى كند. علاوه براين كه گفته شده: عبدالرحمان درسلسله سند ِكامل الزيارات وجود دارد.

امّا اگر زنازاده بعد از بلوغ، اظهار به پذيرش اسلام كند، به ضرورت مذهب شيعه، بلكه دين، اسلام او ثابت است ـ همان طور كه درجواهر ذكر گرديده ـ ودر ديات و احكام ديگر ملحق به مسلمانان و مؤمنان مى‌شود.

بنابراين ،با روايت معتبر، نمى توان از اين احكام دست برداشت. همچنين اثبات ديه ذمّى براى زنا زاده قبل از بلوغ، صحيح نيست و در نهايت ِ اشكال است؛ زيرا فرزند ملحق به پدر خود است؛ به مقتضاى ادله پيشين كه فرزندىِ زنازاده براى پدرش ثابت است و نفى شرعى فرزندى از او، ثابت نشده و فقها هم به آن ـ نه قبل از بلوغ و نه بعد از بلوغ ـ عمل ننموده اند. پس احتياط درمصالحه است. باقى احكام درجاى خود بحث مى‌شود. (٣٠)

هرگاه زن و مرد هردو زناكار باشند، ديه زنازاده به حاكم شرع پرداخت مى‌شود؛ زيرا


(٢٨) وسائل الشيعه،ج١٩،ص١٦٤،باب١٥،ديه نفس،ح٣.
(٢٩) شرائع الاسلام،ج٤،ص٢٤٨،چاپ نجف.
(٣٠) جواهر الكلام،ج٤٣،ص٣٣وج٤٢،ص١٥٨؛ تنقيح،ج٣،ص٧٠ ؛ جامع المدارك، ج٦، ص١٧٩؛مستمسك العروة،ج١٤،ص٢٥٩.