مسأله دوم: اگر زن، باردار شود، سپس بترسد حامله بودن براى او خطرجانى داشته باشد، اگر خوف مرگ، قبل از دميده شدن روح درجنين باشد، حقّ سقط جنين دارد؛ زيرا وجوب حفظ نفس با حرمت سقط جنين تزاحم مى‌كند و در تزاحم، واجب اهم ـ كه حفظ نفس مادر باشد ـ مقدم مى‌شود. اما در غير اين صورت، دو نظر وجود دارد:

نظر نخست: سقط جنين درهيچ صورت جايز نيست؛ زيرا جنين روح دارد و نفس انسانى است و در صدق آن فرقى بين كوچك و بزرگ و جنين و غير آن نيست، و حفظ نفس باكشتن نفس ديگر، جايز نيست و از رواياتى كه حتى در فرض تقيّه و ضرورت و اضطرار، كشتن ديگرى را تحريم كرده اند، همين مطلب استفاده مى‌شود؛ همانند كلام امام(ع) كه فرمود:

إنما جعلت التقية ليحقن بها الدم؛ فإذا بلغت التقية الدم فلاتقية...؛ (٦)

تقيّه بدين سبب تجويز شد كه جان انسان حفظ گردد. پس زمانى كه تقيّه دركشتن ديگرى باشد، روا نيست.

[از روايت استفاده مى‌شود نمى توان جنين را براى حفظ جان مادر كشت و سقط نمود] زيرا خصوصيتى براى تقيّه نيست تا مطلب مذكور درروايت، فقط در مورد تقيه جارى شود.

علاوه براين كه ممكن است مراد از واژه «تقيّه» در روايت معناى اعم آن باشدكه عبارت است از حفظ نفس از هرشرّ و ناپسندى، همان طور كه استاد بزرگوار ما امام خمينى فرمود:

معناى لغوى «تقيّه» اعم است و به معناى دورى و اجتناب و پرهيز نمودن و ترسيدن مى‌باشد. پس بر پرهيز ازهربدى و شرّى صدق مى‌كند. به صرف اين كه تقيّه دربعضى از روايات درمورد تقيّه از مخالفان(اهل سنت) وارد شده، دليل تقييد عمومات تقيّه نمى شود؛ زيرا نمى توان اين روايات را ـ همان طور كه شايع است ـ حمل برتفسير به مصداق نمود. به علاوه احاديثى

(٦)وسائل الشيعه،ج١١،ص٤٨٣،باب٣١،امربه معروف و نهى از منكر،ح٢.