تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ١٧٥ - كليدهاى رؤيا

يعنى بسيار زراعت كنيد و كم بخوريد و گندم را براى آينده بيندوزيد. اين پند يوسف بهترين دستور حضارت براى قوم مصر بود.

[٤٨] ثُمَّ يَأْتِي مِنْ بَعْدِ ذلِكَ سَبْعٌ شِدادٌ يَأْكُلْنَ ما قَدَّمْتُمْ لَهُنَ‌- از آن پس هفت سال سخت مى‌آيد و در آن هفت سال آنچه برايشان اندوخته‌ايد بخوريد.» يعنى هفت سال قحط خواهد شد و شما در آن سالها هر چه را اندوخته‌ايد خواهيد خورد. يوسف سالها (سنين) را به حيواناتى تشبيه كرده است كه اندوخته‌هاى سالهاى گذشته را مى‌خورند كه اشاره به متن خواب (سبع بقرت سمان) است و پادشاه در خواب گاوهايى ديده بود.

/ ٢١٢ إِلَّا قَلِيلًا مِمَّا تُحْصِنُونَ‌- مگر اندكى كه نگه مى‌داريد.» «حصن» يعنى جاى استوار و قلعه. از اين تعبير چنين بر مى‌آيد كه يوسف اشاره كرده بود كه محصولات سالهاى فراخ را به طريق نيكو نگاه دارند.

[٤٩] يوسف به سال پايانى هم اشاره كرد كه در خواب به صورت هفت سنبل سبز و هفت سنبل خشك نموده شده بود، و اين همان سال قحط شديد بود كه مردم براى خريدن گندم به مصر مى‌آمدند.

ثُمَّ يَأْتِي مِنْ بَعْدِ ذلِكَ عامٌ فِيهِ يُغاثُ النَّاسُ‌- پس از آن سالى آيد كه مردمان را باران دهند.» «غوث» نفعى كه به دنبال نياز سخت مى‌رسد يا نفعى كه زيان سخت را دفع كند، و پيداست كه اين معنا نزديك به رفع ضرر گرسنگى است، و «غيث» به معناى باران نيز از «غوث» گرفته شده است.

وَ فِيهِ يَعْصِرُونَ‌- و در آن سال افشردنيها را مى‌فشرند.» يعنى براى طلب گندم به مصر پناه مى‌آورند. [١٩]