تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٣٣٥ - ستمكاران پيروان خود را به نابودى مىكشانند
اسراف، و در پى آن اضطراب و ترس ايشان را مىافزايد، و بدينسان نعمت خدا را به كفر بدل مىكنند.
أَ لَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ بَدَّلُوا نِعْمَتَ اللَّهِ كُفْراً- آيا نديدهاى آن كسانى را كه نعمت خدا را به كفر بدل ساختند.» بارزترين نمونه نعمت، نعمت رسالت است كه آن را نپذيرفتند و رؤسا و پيروان و خدمه كفر هم چنان منكر رسالتاند، و تنها اين نعمت نيست كه انكارش مىكنند، نعم ديگرى نيز هست كه آنها را وسيله كفر قرار مىدهند، همچون نعمت سلطه و رفاه و سلامت و امن. اينان پيروان خود را در وادى هلاكت مىاندازند و ضعفا را در دشمنى با صاحبان رسالت رهبرى مىكنند.
/ ٤٠٩ وَ أَحَلُّوا قَوْمَهُمْ دارَ الْبَوارِ- و مردم خود را به ديار هلاك بردند.» شكست از آن رؤساى كافران خواهد بود، امّا اينان لشكرى از مستضعفان را به دنبال خود مىكشند و تلخى شكست را به آنان مىچشانند.
[٢٩] اين عقوبت در دنياست، امّا در آخرت همگى به دوزخ مىروند.
جَهَنَّمَ يَصْلَوْنَها وَ بِئْسَ الْقَرارُ- به جهنّم، آن قرارگاه بد، داخل مىشوند.» [٣٠] رؤساى كافران براى تقويت سلطه طاغوتى خود بر مردم و براى اين كه باطل آراسته را در برابر منطق حق قرار دهند، مردم را به بتهاى باطل مىخوانند، گاهى پرچم نژاد پرستى و تعصّب قومى را بر مىاندازند و گاهى نام پدران پيشين را فرياد مىزنند و زمانى از سرزمين يا زبان يا وطن سخن مىگويند يا از امنيّت و رفاه دم مىزنند؛ همه اينها براى اين است كه مردم را از توحيد كه والاترين ارزش معنوى انسان است باز دارند.
وَ جَعَلُوا لِلَّهِ أَنْداداً لِيُضِلُّوا عَنْ سَبِيلِهِ- براى خدا همتايانى قرار دادند تا مردم را از راه او گمراه سازند.» و هدف آنان از همه اين كارها بهرهمندى از لذايذ دنياى پست است. امّا نعمتها تا كى ادامه مىيابد؟ جز اين است كه مدّت كوتاهى ادامه خواهد داشت؟