تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٣٣٧ - توالى نعمتها

كيست كه استفاده از آنها را براى ما مقدور كند؟

اللَّهُ الَّذِي خَلَقَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ وَ أَنْزَلَ مِنَ السَّماءِ ماءً فَأَخْرَجَ بِهِ مِنَ الثَّمَراتِ رِزْقاً لَكُمْ‌- خداست كه آسمانها و زمين را آفريد و از آسمان باران نازل كرد و بدان باران براى روزى شما ميوه‌ها رويانيد.» به طبيعت با نگاهى تازه و عبرت آموز بنگر، آيا به جز نعمتهايى كه پيرامون توست چيزى مى‌بينى./ ٤١١ چرا باران، نعمت و رحمت الهى، كه از آسمان مى‌بارد دل تو را بر نمى‌انگيزد؟ كيست كه ميليونها تن آب دريا را پس از تصفيه و تبخير به آسمان مى‌برد و آن را با اكسيژن هوا و با نيتروژن رعد مى‌آميزد و در هر سويى پخش مى‌كند؟ كيست كه انواع نمكها و نيز حاصل خيزى و دانه‌ها را در زمين مى‌نهد تا به يارى بارانها به ميوه‌هاى گوناگون تحوّل يابد؟

وَ سَخَّرَ لَكُمُ الْفُلْكَ لِتَجْرِيَ فِي الْبَحْرِ بِأَمْرِهِ‌- و كشتيها را رام شما كرد تا به فرمان او در دريا روان شوند.» آيا كشتيها در درياها به فرمان تو حركت مى‌كنند؟ اگر بادها بايستند و خيزش امواج نباشد كشتيها مى‌توانند به سوى مقصد روانه شوند؟

وَ سَخَّرَ لَكُمُ الْأَنْهارَ- و رودها را مسخّر شما ساخت.» [٣٣] خورشيد كه بسيار بزرگ‌تر از زمين ماست و ماه كه كوچك‌تر از آن است، هر دو با نظام معيّنى بالاى سيّاره ما همراه با روشنايى و جاذبه خود در حركت‌اند، چه كسى آنها را به تسخير ما آورده است؟ آيا سپاس نگزاريم؟

وَ سَخَّرَ لَكُمُ الشَّمْسَ وَ الْقَمَرَ دائِبَيْنِ وَ سَخَّرَ لَكُمُ اللَّيْلَ وَ النَّهارَ- و آفتاب و ماه را كه همواره در حركتند رام شما كرد و شب و روز را مسخّر شما گردانيد.» آن گاه كه تاريكى همه جا را مى‌گيرد زمان خواب و آرامش است و چون روشنى روز فرا مى‌رسد وقت زندگى و حركت است.

[٣٤] با اين كه همه خواسته‌ها و آرزوهاى بشر عادتا بر آورده نمى‌شود، امّا ميان آنها با عطاى خداى سبحان تناسبى هست. به اندازه‌اى كه به خدا اميدوار