شرح المقاصد
(١)
١١ ص
(٢)
١٧ ص
(٣)
١٩ ص
(٤)
٢٣ ص
(٥)
٣٢ ص
(٦)
٣٤ ص
(٧)
٤٧ ص
(٨)
٥١ ص
(٩)
٦٣ ص
(١٠)
٦٥ ص
(١١)
٦٨ ص
(١٢)
٧١ ص
(١٣)
٧٣ ص
(١٤)
٧٥ ص
(١٥)
٧٦ ص
(١٦)
٧٨ ص
(١٧)
٨٢ ص
(١٨)
٨٢ ص
(١٩)
٩٠ ص
(٢٠)
٩١ ص
(٢١)
٩٤ ص
(٢٢)
٩٥ ص
(٢٣)
٩٧ ص
(٢٤)
٩٨ ص
(٢٥)
٩٩ ص
(٢٦)
١٠١ ص
(٢٧)
١٠١ ص
(٢٨)
١٠١ ص
(٢٩)
١٠١ ص
(٣٠)
١٠١ ص
(٣١)
١٠١ ص
(٣٢)
١٠٢ ص
(٣٣)
١٠٢ ص
(٣٤)
١٠٢ ص
(٣٥)
١٠٢ ص
(٣٦)
١٠٢ ص
(٣٧)
١٠٢ ص
(٣٨)
١٠٣ ص
(٣٩)
١٠٣ ص
(٤٠)
١٠٣ ص
(٤١)
١٠٣ ص
(٤٢)
١٠٤ ص
(٤٣)
١٠٤ ص
(٤٤)
١٠٤ ص
(٤٥)
١٠٤ ص
(٤٦)
١٠٤ ص
(٤٧)
١٠٥ ص
(٤٨)
١٠٥ ص
(٤٩)
١٠٦ ص
(٥٠)
١٠٦ ص
(٥١)
١٠٦ ص
(٥٢)
١٠٦ ص
(٥٣)
١٠٧ ص
(٥٤)
١٠٧ ص
(٥٥)
١٠٨ ص
(٥٦)
١٠٨ ص
(٥٧)
١٠٨ ص
(٥٨)
١٠٩ ص
(٥٩)
١١٠ ص
(٦٠)
١١٠ ص
(٦١)
١١٠ ص
(٦٢)
١١٠ ص
(٦٣)
١١١ ص
(٦٤)
١١٢ ص
(٦٥)
١١٢ ص
(٦٦)
١١٢ ص
(٦٧)
١١٣ ص
(٦٨)
١١٣ ص
(٦٩)
١١٥ ص
(٧٠)
١١٥ ص
(٧١)
١١٦ ص
(٧٢)
١١٦ ص
(٧٣)
١١٨ ص
(٧٤)
١١٩ ص
(٧٥)
١١٩ ص
(٧٦)
١٢٠ ص
(٧٧)
١٢٠ ص
(٧٨)
١٢١ ص
(٧٩)
١٢١ ص
(٨٠)
١٢١ ص
(٨١)
١٢٢ ص
(٨٢)
١٢٢ ص
(٨٣)
١٢٢ ص
(٨٤)
١٢٣ ص
(٨٥)
١٢٧ ص
(٨٦)
١٣٠ ص
(٨٧)
١٤١ ص
(٨٨)
١٤٣ ص
(٨٩)
١٥١ ص
(٩٠)
١٦١ ص
(٩١)
١٦٣ ص
(٩٢)
١٦٣ ص
(٩٣)
١٦٧ ص
(٩٤)
١٧٣ ص
(٩٥)
١٧٤ ص
(٩٦)
١٧٥ ص
(٩٧)
١٧٥ ص
(٩٨)
١٧٨ ص
(٩٩)
١٨٧ ص
(١٠٠)
١٨٩ ص
(١٠١)
١٩٨ ص
(١٠٢)
٢١٠ ص
(١٠٣)
٢٢٥ ص
(١٠٤)
٢٢٧ ص
(١٠٥)
٢٣٤ ص
(١٠٦)
٢٣٥ ص
(١٠٧)
٢٥١ ص
(١٠٨)
٢٥٥ ص
(١٠٩)
٢٦٢ ص
(١١٠)
٢٧١ ص
(١١١)
٢٧٤ ص
(١١٢)
٢٨٧ ص
(١١٣)
٢٩٣ ص
(١١٤)
٢٩٧ ص
(١١٥)
٣٠٣ ص
(١١٦)
٣٠٧ ص
(١١٧)
٣١٠ ص
(١١٨)
٣١٦ ص
(١١٩)
٣٢١ ص
(١٢٠)
٣٢٢ ص
(١٢١)
٣٢٧ ص
(١٢٢)
٣٣٠ ص
(١٢٣)
٣٣٥ ص
(١٢٤)
٣٤٠ ص
(١٢٥)
٣٤٢ ص
(١٢٦)
٣٤٥ ص
(١٢٧)
٣٤٩ ص
(١٢٨)
٣٥١ ص
(١٢٩)
٣٥٥ ص
(١٣٠)
٣٦١ ص
(١٣١)
٣٦٤ ص
(١٣٢)
٣٦٦ ص
(١٣٣)
٣٧١ ص
(١٣٤)
٣٧٣ ص
(١٣٥)
٣٧٤ ص
(١٣٦)
٣٧٨ ص
(١٣٧)
٣٧٩ ص
(١٣٨)
٣٨٢ ص
(١٣٩)
٣٨٦ ص
(١٤٠)
٣٨٨ ص
(١٤١)
٣٩٠ ص
(١٤٢)
٣٩١ ص
(١٤٣)
٣٩٧ ص
(١٤٤)
٣٩٩ ص
(١٤٥)
٤٠٠ ص
(١٤٦)
٤٠٣ ص
(١٤٧)
٤٠٥ ص
(١٤٨)
٤٠٧ ص
(١٤٩)
٤٠٩ ص
(١٥٠)
٤١٥ ص
(١٥١)
٤١٦ ص
(١٥٢)
٤١٩ ص
(١٥٣)
٤٢٥ ص
(١٥٤)
٤٢٧ ص
(١٥٥)
٤٣٠ ص
(١٥٦)
٤٣٣ ص
(١٥٧)
٤٣٥ ص
(١٥٨)
٤٣٧ ص
(١٥٩)
٤٣٨ ص
(١٦٠)
٤٤١ ص
(١٦١)
٤٤٥ ص
(١٦٢)
٤٤٨ ص
(١٦٣)
٤٥٣ ص
(١٦٤)
٤٥٧ ص
(١٦٥)
٤٥٩ ص
(١٦٦)
٤٦٠ ص
(١٦٧)
٤٦٨ ص
(١٦٨)
٤٧٠ ص
(١٦٩)
٤٧٣ ص
(١٧٠)
٤٧٦ ص
(١٧١)
٤٨١ ص
(١٧٢)
٤٨٢ ص
(١٧٣)
٤٨٤ ص
(١٧٤)
٤٨٩ ص
(١٧٥)
٤٩٢ ص
 
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص
٢٩٣ ص
٢٩٤ ص
٢٩٥ ص
٢٩٦ ص
٢٩٧ ص
٢٩٨ ص
٢٩٩ ص
٣٠٠ ص
٣٠١ ص
٣٠٢ ص
٣٠٣ ص
٣٠٤ ص
٣٠٥ ص
٣٠٦ ص
٣٠٧ ص
٣٠٨ ص
٣٠٩ ص
٣١٠ ص
٣١١ ص
٣١٢ ص
٣١٣ ص
٣١٤ ص
٣١٥ ص
٣١٦ ص
٣١٧ ص
٣١٨ ص
٣١٩ ص
٣٢٠ ص
٣٢١ ص
٣٢٢ ص
٣٢٣ ص
٣٢٤ ص
٣٢٥ ص
٣٢٦ ص
٣٢٧ ص
٣٢٨ ص
٣٢٩ ص
٣٣٠ ص
٣٣١ ص
٣٣٢ ص
٣٣٣ ص
٣٣٤ ص
٣٣٥ ص
٣٣٦ ص
٣٣٧ ص
٣٣٨ ص
٣٣٩ ص
٣٤٠ ص
٣٤١ ص
٣٤٢ ص
٣٤٣ ص
٣٤٤ ص
٣٤٥ ص
٣٤٦ ص
٣٤٧ ص
٣٤٨ ص
٣٤٩ ص
٣٥٠ ص
٣٥١ ص
٣٥٢ ص
٣٥٣ ص
٣٥٤ ص
٣٥٥ ص
٣٥٦ ص
٣٥٧ ص
٣٥٨ ص
٣٥٩ ص
٣٦٠ ص
٣٦١ ص
٣٦٢ ص
٣٦٣ ص
٣٦٤ ص
٣٦٥ ص
٣٦٦ ص
٣٦٧ ص
٣٦٨ ص
٣٦٩ ص
٣٧٠ ص
٣٧١ ص
٣٧٢ ص
٣٧٣ ص
٣٧٤ ص
٣٧٥ ص
٣٧٦ ص
٣٧٧ ص
٣٧٨ ص
٣٧٩ ص
٣٨٠ ص
٣٨١ ص
٣٨٢ ص
٣٨٣ ص
٣٨٤ ص
٣٨٥ ص
٣٨٦ ص
٣٨٧ ص
٣٨٨ ص
٣٨٩ ص
٣٩٠ ص
٣٩١ ص
٣٩٢ ص
٣٩٣ ص
٣٩٤ ص
٣٩٥ ص
٣٩٦ ص
٣٩٧ ص
٣٩٨ ص
٣٩٩ ص
٤٠٠ ص
٤٠١ ص
٤٠٢ ص
٤٠٣ ص
٤٠٤ ص
٤٠٥ ص
٤٠٦ ص
٤٠٧ ص
٤٠٨ ص
٤٠٩ ص
٤١٠ ص
٤١١ ص
٤١٢ ص
٤١٣ ص
٤١٤ ص
٤١٥ ص
٤١٦ ص
٤١٧ ص
٤١٨ ص
٤١٩ ص
٤٢٠ ص
٤٢١ ص
٤٢٢ ص
٤٢٣ ص
٤٢٤ ص
٤٢٥ ص
٤٢٦ ص
٤٢٧ ص
٤٢٨ ص
٤٢٩ ص
٤٣٠ ص
٤٣١ ص
٤٣٢ ص
٤٣٣ ص
٤٣٤ ص
٤٣٥ ص
٤٣٦ ص
٤٣٧ ص
٤٣٨ ص
٤٣٩ ص
٤٤٠ ص
٤٤١ ص
٤٤٢ ص
٤٤٣ ص
٤٤٤ ص
٤٤٥ ص
٤٤٦ ص
٤٤٧ ص
٤٤٨ ص
٤٤٩ ص
٤٥٠ ص
٤٥١ ص
٤٥٢ ص
٤٥٣ ص
٤٥٤ ص
٤٥٥ ص
٤٥٦ ص
٤٥٧ ص
٤٥٨ ص
٤٥٩ ص
٤٦٠ ص
٤٦١ ص
٤٦٢ ص
٤٦٣ ص
٤٦٤ ص
٤٦٥ ص
٤٦٦ ص
٤٦٧ ص
٤٦٨ ص
٤٦٩ ص
٤٧٠ ص
٤٧١ ص
٤٧٢ ص
٤٧٣ ص
٤٧٤ ص
٤٧٥ ص
٤٧٦ ص
٤٧٧ ص
٤٧٨ ص
٤٧٩ ص
٤٨٠ ص
٤٨١ ص
٤٨٢ ص
٤٨٣ ص
٤٨٤ ص
٤٨٥ ص
٤٨٦ ص
٤٨٧ ص
٤٨٨ ص
٤٨٩ ص
٤٩٠ ص
٤٩١ ص
٤٩٢ ص
٤٩٣ ص
٤٩٤ ص
٤٩٥ ص
٤٩٦ ص
٤٩٧ ص

شرح المقاصد - التفتازاني، سعد الدين - الصفحة ٢٤٦

قلنا:- هو أن حصول العلم بالنتيجة بعد تمام القياس مادة و صورة بمعنى حضور المقدمتين على هيئة مخصوصة منتجة مشروطة [١] بملاحظة تلك الهيئة فيما بين المقدمتين، و نسبة النتيجة إليهما، و كيفية اندراجها فيهما بالقوة، و يكون ذلك في الشكل الأول بمجرد الالتفات، و في البواقي بالاكتساب و يرجع الكل إلى بيان إثبات أو نفي هو الواسطة ملزوم الإثبات‌ [٢] أو نفي هو المطلوب على ما هو حقيقة الشكل الأول، و يكون طرق البيان لتحصيل هذا الشرط، و من هاهنا استدل بعض المتأخرين على هذا الاشتراط بتفاوت لأشكال في الإنتاج، وضوحا و خفاء، إلا إنه لم يجزم بذلك لأن كون طرق البيان لتحصيل هذا الشرط ليس بقطعي، لجواز أن تكون هي نفسها شرائط العلم بلزوم النتائج التي هي لوازم الأشكال بعلم لزوم، بعضها بلا واسطة [٣] و بعضها بوسط خفي أو أخفى، و قد [٤] يقرر الاستدلال بأن المقدمتين المعينتين قد يتخذ منهما شكل بين الإنتاج كقولنا، العالم متغير و كل متغير حادث، و آخر غير بين، كقولنا: كل متغير حادث و العالم متغير، فلو لم يكن للهيئة مدخل في لزوم النتيجة لما كان كذلك لاتحاد المادة.

و يجاب بأن اللازم متعدد و هو العالم حادث، و بعض الحادث هو العالم، فيجوز أن يكون لزوم أحدهما أوضح مع اتحاد الملزوم، لو أخذ اللازم واحدا و هو قولنا: العالم حادث، فاستنتاجه من شكل آخر لا يتصور إلا بتغير إحدى المقدمتين أو كلتيهما، كقولنا: بعض المتغير هو العالم و كل متغير حادث من الثالث، أو كل حادث متغير من الرابع، إذا صدق العكس كليا و حينئذ يتعدد المادة و لا يمتنع أن يكون اللزوم للبعض أوضح‌ [٥] و أنت بعد تحرير محل النزاع خبير بحال هذا التقرير، لا يقال الاستدلال بتفاوت الأشكال‌


[١] سقط من (أ) لفظ (مشروطة).

[٢] في (ب) ملزوم إثبات بدون (لا).

[٣] سقط من (أ) كلمة (واسطة).

[٤] في ب سقط لفظ (قد).

[٥] سقط من «أ» لفظ (أوضح).