شرح مثنوى - شهيدى، سید جعفر - الصفحة ٤٨ - اندرز كردن صوفى خادم را در تيمار داشت بهيمه و لا حول خادم

٣٣٧٢- ٣٣٧١/ ٣

ب ١٦٩- ١٦٧ پير: ولى حق، مرشد كامل. آن كه قوت او در ولايت به مرتبه‌اى رسيده باشد كه بتواند نفسهاى ضعيف را نيرو دهد.

٤١٢١/ ٦ درياى جود: استعارت از علم حق. عالم مثال.

گذاشتن: صرف كردن، گذراندن.

بَر: ثمر، ميوه، بار.

اين بيتها در توصيف اولياى حق است. به عقيده مسلمانان و حكماى الهى روح آدمى پيش از تعلق به بدن موجود بوده است و «أرواح رَوحانِيَّةُ الحُدوث و رَوحانِيَّةُ البقاء» اند.

١٧١٨- ١٧١٧/ ١ و ارواح اولياى حق را رتبتى والاست. چنان كه چون حق تعالى خواست خليفه‌اى در زمين گمارد، فرشتگان را فرمود: «چون از روح خود در آن دميدم او را سجده كنيد.» ارواح پيش از آن كه در قالب اين تن خاكى در آيند در ظل عنايت حق مى‌زيستند، چنان كه در حديث آمده است «إنَّ اللَّهَ خَلَقَ الأرواحَ قَبلَ الأجسادِ بِأربَعَةِ آلافِ سَنةٍ وَ فى رِوايَةٍ بِألفَي سَنةٍ: خداى جانها را آفريد پيش از تن‌ها به چهار هزار سال و در روايتى دو هزار.» (مرصاد العباد، ص ٣٧) و در روايتى از امير مؤمنان (ع) است كه «خدا ارواح را دو هزار