شرح مثنوى
(١)
دفتر دوم
١ ص
(٢)
پيش گفتار شارح
١ ص
(٣)
مقدمه مولانا
٢ ص
(٤)
هلال پنداشتن آن شخص خيال را در عهد عمر
٣٤ ص
(٥)
دزديدن مارگير مارى را از مارگيرى ديگر
٣٩ ص
(٦)
التماس كردن همراه عيسى
٤١ ص
(٧)
اندرز كردن صوفى خادم را در تيمار داشت بهيمه و لا حول خادم
٤٤ ص
(٨)
بسته شدن تقرير معنى حكايت به سبب ميل مستمع به استماع ظاهر صورت حكايت
٥٥ ص
(٩)
التزام كردن خادم تعهد بهيمه را و تخلف نمودن
٥٨ ص
(١٠)
گمان بردن كاروانيان كه بهيمهى صوفى رنجور است
٦٢ ص
(١١)
يافتن شاه باز را به خانه كمپير زن
٧٨ ص
(١٢)
حلوا خريدن شيخ احمد خضرويه جهت غريمان به الهام حق تعالى
٨٩ ص
(١٣)
ترسانيدن شخصى زاهدى را كه كم گرى تا كور نشوى
١٠٠ ص
(١٤)
تمامى قصه زنده شدن استخوانها به دعاى عيسى
١٠٣ ص
(١٥)
خاريدن روستايى در تاريكى شير را به ظن آن كه گاو اوست
١١٣ ص
(١٦)
فروختن صوفيان بهيمه مسافر را جهت سماع
١١٦ ص
(١٧)
تعريف كردن مناديان قاضى، مفلس را گرد شهر
١٢٧ ص
(١٨)
شكايت كردن اهل زندان پيش وكيل قاضى از دست آن مفلس
١٣٣ ص
(١٩)
مثل
١٥٥ ص
(٢٠)
ملامت كردن مردم شخصى را كه مادرش را كشت به تهمت
١٦١ ص
(٢١)
امتحان پادشاه به آن دو غلام كه نو خريده بود
١٧٤ ص
(٢٢)
به راه كردن شاه يكى را از آن دو غلام و از اين ديگر پرسيدن
١٨٠ ص
(٢٣)
قسم غلام در صدوق و وفاى يار خود از طهارت ظن خود
١٨٨ ص
(٢٤)
حسد كردن حشم بر غلام خاص
٢١٢ ص
(٢٥)
گرفتار شدن باز ميان جغدان به ويرانه
٢٢٨ ص
(٢٦)
كلوخ انداختن تشنه از سر ديوار در جوى آب
٢٤١ ص
(٢٧)
فرمودن والى آن مرد را كه اين خار بن را كه نشاندهاى بر سر راه بر كن
٢٤٧ ص
(٢٨)
آفت تأخير خيرات به فردا
٢٥١ ص
(٢٩)
آمدن دوستان به بيمارستان جهت پرسش ذا النون مصرى رحمة الله عليه
٢٧٥ ص
(٣٠)
فهم كردن مريدان كه ذا النون ديوانه نشد قاصد كرده است
٢٨٤ ص
(٣١)
رجوع به حكايت ذا النون رحمة الله عليه
٢٨٧ ص
(٣٢)
امتحان كردن خواجه لقمان زيركى لقمان را
٢٩٠ ص
(٣٣)
ظاهر شدن فضل و زيركى لقمان پيش امتحان كنندگان
٢٩٨ ص
(٣٤)
تتمه حسد آن حشم بر آن غلام خاص
٣٠٧ ص
(٣٥)
عكس تعظيم پيغام سليمان در دل بلقيس از صورت حقير هدهد
٣١٤ ص
(٣٦)
انكار فلسفى بر قرائت إن أصبح ماؤكم غورا
٣٢٣ ص
(٣٧)
انكار كردن موسى
٣٣٩ ص
(٣٨)
عتاب كردن حق تعالى موسى را
٣٤٤ ص
(٣٩)
وحى آمدن موسى را
٣٥٠ ص
(٤٠)
پرسيدن موسى از حق سر غلبه ظالمان را
٣٥٩ ص
(٤١)
رنجانيدن اميرى خفتهاى را كه مار در دهانش رفته بود
٣٧٢ ص
(٤٢)
اعتماد كردن بر تملق و وفاى خرس
٣٨٠ ص
 
٠ ص
١ ص
٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص
٢٩٣ ص
٢٩٤ ص
٢٩٥ ص
٢٩٦ ص
٢٩٧ ص
٢٩٨ ص
٢٩٩ ص
٣٠٠ ص
٣٠١ ص
٣٠٢ ص
٣٠٣ ص
٣٠٤ ص
٣٠٥ ص
٣٠٦ ص
٣٠٧ ص
٣٠٨ ص
٣٠٩ ص
٣١٠ ص
٣١١ ص
٣١٢ ص
٣١٣ ص
٣١٤ ص
٣١٥ ص
٣١٦ ص
٣١٧ ص
٣١٨ ص
٣١٩ ص
٣٢٠ ص
٣٢١ ص
٣٢٢ ص
٣٢٣ ص
٣٢٤ ص
٣٢٥ ص
٣٢٦ ص
٣٢٧ ص
٣٢٨ ص
٣٢٩ ص
٣٣٠ ص
٣٣١ ص
٣٣٢ ص
٣٣٣ ص
٣٣٤ ص
٣٣٥ ص
٣٣٦ ص
٣٣٧ ص
٣٣٨ ص
٣٣٩ ص
٣٤٠ ص
٣٤١ ص
٣٤٢ ص
٣٤٣ ص
٣٤٤ ص
٣٤٥ ص
٣٤٦ ص
٣٤٧ ص
٣٤٨ ص
٣٤٩ ص
٣٥٠ ص
٣٥١ ص
٣٥٢ ص
٣٥٣ ص
٣٥٤ ص
٣٥٥ ص
٣٥٦ ص
٣٥٧ ص
٣٥٨ ص
٣٥٩ ص
٣٦٠ ص
٣٦١ ص
٣٦٢ ص
٣٦٣ ص
٣٦٤ ص
٣٦٥ ص
٣٦٦ ص
٣٦٧ ص
٣٦٨ ص
٣٦٩ ص
٣٧٠ ص
٣٧١ ص
٣٧٢ ص
٣٧٣ ص
٣٧٤ ص
٣٧٥ ص
٣٧٦ ص
٣٧٧ ص
٣٧٨ ص
٣٧٩ ص
٣٨٠ ص
٣٨١ ص
٣٨٢ ص
٣٨٣ ص
٣٨٤ ص
٣٨٥ ص
٣٨٦ ص
٣٨٧ ص
٣٨٨ ص
٣٨٩ ص
٣٩٠ ص

شرح مثنوى - شهيدى، سید جعفر - الصفحة ٧٩ - يافتن شاه باز را به خانه كمپير زن

ديد ناگه باز را در دود و گرد

شه بر او بگريست زار و نوحه كرد

گفت هر چند اين جزاى كار توست‌

كه نباشى در وفاى ما درست‌

چون كنى از خلد زى دوزخ فرار؟

غافل از لا يستوى اصحاب نار

اين سزاى آن كه از شاه خبير

خيره بگريزد به خانه گنده پير

ب ٣٣١- ٣٢٧ بى‌گاه شدن: دير شدن، به پايان رسيدن. (از بام تا شام در جست و جوى باز بود.) خُلد: جاويدانى، بهشت جاودان.

لا يَستَوِى: مأخوذ است از آيه‌ «لا يَسْتَوِي أَصْحابُ النَّارِ وَ أَصْحابُ الْجَنَّةِ أَصْحابُ الْجَنَّةِ هُمُ الْفائِزُونَ:» يكسان نيستند مردم دوزخ و مردم بهشت و مردم بهشت رستگاران‌اند.» (حشر، ٢٠) گَنده پير: سالخورده.

در داستانى كه عطار از باز به نظم در آورده آمده است كه چون حال باز را به شاه گفتند، شاه گفت: آن چه بر سر او آمد در خور اوست. لكن مولانا داستان را به صورت ديگرى پايان مى‌دهد كه شيوه او در شفقت به گمراهان و از راه شدگان است. در ديده او لطف خدا هيچ گاه بنده را به خود وا نگذارد، و اگر بنده بر اثر نادانى و غفلت نافرمانى پيش آرد لطف حق او را دريابد و به خودش واننهد. براى همين است كه داستان را بدين گونه پايان مى‌دهد كه چون شاه حال زار باز را ديد بر او رحمت آورد، هر چند كه او از خدمت وى گريخته و به خانه ناكسان رفته بود.

باز مى‌ماليد پَر بر دست شاه‌

بى‌زبان مى‌گفت من كردم گناه‌

پس كجا زارد كجا نالد لئيم‌

گر تو نپذيرى بجز نيك اى كريم‌

لطف شه جان را جنايت جو كند

ز آن كه شه هر زشت را نيكو كند

رو مكن زشتى كه نيكيهاى ما

زشت آمد پيش آن زيباى ما

خدمت خود را سزا پنداشتى‌

تو لواى جرم از آن افراشتى‌

چون تو را ذكر و دعا دستور شد

ز آن دعا كردن دلت مغرور شد

هم سخن ديدى تو خود را با خدا

اى بسا كو زين گمان افتد جدا

گر چه با تو شه نشيند بر زمين‌

خويشتن بشناس و نيكوتر نشين‌

ب ٣٣٩- ٣٣٢