شرح مثنوى - شهيدى، سید جعفر - الصفحة ٢٠٧ - قسم غلام در صدوق و وفاى يار خود از طهارت ظن خود

ب ١٠١٠- ١٠٠١ هُمام: بزرگ، بزرگوار.

صُحًّا لَك: صُحّ: تندرستى از بيمارى. بهى (منتهى الارب). صُحًّا لَكَ: بهى باد تو را.

تندرست باشى. جمله دعايى است كه معمولًا به كسانى كه از گرمابه بيرون آمدند گويند.

نَعيم: خوشى و شادمانى.

نَعِيمٌ دائمُ: شادى هميشگى. امروز در تداول عرب زبانان به آن كه از گرمابه بيرون آيد نَعِيماً گفته شود و پاسخ آن «أنعَمَ اللَّهُ عَلَيك» است.

رمزى ز آن بگو: اشارتى كن بدان چه خواجه‌تاش من گفته است.

دين تباه: بى‌دين.

خُفيَه: نهان، پنهان.

خُبث: پليدى.

گُه خوار: گنده خوار، و در اينجا استعارت از ياوه گو و چرند گوست.

جَرَس: زنگ. جرس را از آن روى مشبَّه به آورده است كه جز صدا چيزى ندارد و درون آن تهى است.

چنان كه ديديم غلام نخستين گنده دهان بود و زشت، اما درونى نيكو داشت و چون شاه بدو گفت همكارت در باره تو چنين و چنان گفته است، پاسخ داد هر چه گفته درست است چه، او راستگوست. اما اين يكى كه ظاهرى نيكو دارد درونش پليد است و در اين تنبيهى است بدان كه برون نشانه درون نتواند بود.