مى‌داريد مرا پيروى كنيد خدا شما را دوست خواهد داشت.» (آل عمران، ٣١) و اين مقامى دشوار است. و تمثيلى است در ترغيب به محبت ديگران. و آثارى كه بدان مترتب مى‌شود، چنان كه در قرآن كريم است‌ «وَ لا تَسْتَوِي الْحَسَنَةُ وَ لَا السَّيِّئَةُ ادْفَعْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ فَإِذَا الَّذِي بَيْنَكَ وَ بَيْنَهُ عَداوَةٌ كَأَنَّهُ وَلِيٌّ حَمِيمٌ: و نيكى و بدى يكسان نيست (بد را) به كار نيك پاسخ گوى تا بناگاه (بينى) آن كس را كه ميان تو او دشمنى است چون دوستى مهربان است.» (فصلت، ٣٤)

دانش ناقص نداند فرق را		لاجرم خورشيد داند برق را

چون كه ملعون خواند ناقص را رسول‌		بود در تأويل، نقصان عقول‌

ز آن كه ناقص تن بود مرحومِ رَحم‌		نيست بر مرحوم، لايق لعن و زخم‌

نقص عقل است آن كه بد رنجورى است‌		موجب لعنت سزاى دورى است‌

ز آن كه تكميل خردها دور نيست‌		ليك تكميل بدن مقدور نيست‌

كفر و فرعونى هر گبرِ بعيد		جمله از نقصان عقل آمد پديد

بهر نقصان بدن آمد فرج‌		در نُبى كه ما عَلَى الأَعمى حَرَج‌

ب ١٥٣٣- ١٥٢٧ دانش ناقص: عقل جزئى. عقلى كه مبادى آن مقدمات محسوس باشد.

ملعون خواندن ناقص: النَّاقِصُ مَلعُونٌ. مرحوم فروزانفر در احاديث مثنوى (ص ٥٥) آن را به همين صورت از شرح خواجه ايوب و از المنهج القوى آورده است. عبارت المنهج تنها ترجمه مصراع نخست بيت مولاناست «لِما قَرَأَ الرَّسُولُ صَلَى اللَّهُ عَلَيهِ وَ سَلَّمَ النَّاقِصُ مَلعُونٌ ...» در امثال و حكم آمده است «كُلُّ ناقِصٍ مَلعُون.» ظاهر اين است كه اين جمله مثلى است ساير نه حديث. تا آن جا كه تتبع كردم در كتابهاى حديث شيعه و اهل سنت و جماعت سندى براى اين گفته نيافتم. تنها در وسائل الشيعة در باب «آداب تجارت» سه روايت آمده است كه «لا تُعامِلُ (لا تُعامِلُوا) ذا عاهَةٍ فَإنَّهُم أظلَم شَى‌ءٍ.» (وسائل الشيعة، ج ١٢، ص ٣٠٧) مَرحُومِ رَحم: رحمت شده. چنان كه در شرح نيكلسون و نيز در احاديث مثنوى (ص ٥٥) آمده، ظاهراً اشارت به حديثى است كه در الجامع الصغير است: «ذَهابُ البَصَرِ مَغفِرَةٌ لِلذُّنُوبِ وَ ذَهابُ السَّمعِ مَغفِرَةٌ لِلذُّنُوبِ وَ ما نَقَصَ مِنَ الجَسَدِ فَعَلى قَدرِ ذلِكَ.»