آيين بندگى و نيايش (ترجمه عدة الداعى) - ابن فهد حلي؛ مترجم حسين غفاري ساروي - الصفحة ٥٤٩ - جهاد با نفس

و آذوقه‌اش كم گردد، خوار گشته، رام مى‌شود.

٣- از خدا كمك بخواه و به سوى او تضرع نما تا تو را در جنگ با نفس يارى دهد مگر سخن يوسف صديق را نشنيدى كه فرمود:

- إِنَّ النَّفْسَ لَأَمَّارَةٌ بِالسُّوءِ إِلَّا ما رَحِمَ رَبِّي‌»[١].

يعنى: «همانا نفس، به بديها بسيار فرمان مى‌دهد مگر آنكه پروردگارم رحمى كند».

هر گاه اين سه كار را انجام دادى، به خواست خداوند متعال، نفس، فرمانبردار مى‌شود. تا جايى كه مى‌توانى مالكش شوى و لجام بر او افكنده از شرّش در امان بمانى. اما اگر رهايش سازى، مگر مى‌توانى در امان باشى و سالم بمانى با اينكه خودت انتخابهاى بد و پستى حالاتش را مشاهده مى‌كنى.

مگر او را نمى‌بينى كه در حال شهوت، حيوان، در حال غضب، درّنده، در حال مصيبت، بچه (و كم طاقت)، در حال نعمت، فرعون (و سركش)، در حال سيرى، خيالباف و در حال گرسنگى، ديوانه‌اى است كه اگر سيرش نمايى، سرپيچى و تكبر كرده و اگر گرسنه‌اش بدارى، فرياد مى‌كشد و جزع مى‌نمايد، پس او مانند الاغ بدى است كه اگر غذايش بدهى لگد مى‌زند و اگر گرسنه بدارى، عرعر مى‌كند.

يكى از علما گويد: از زبونى و نادانى نفس اين است كه:

هر گاه به انجام گناهى همّت كند يا شهوتش برانگيخته گردد، اگر خداوند تعالى، پيامبر اكرم، تمام انبيا، كتابهاى الهى و همه ملائكه مقرب را در برابرش واسطه قرار دهى و بعد مرگ و قبر و قيامت و بهشت و جهنم را بر او عرضه نمايى (تا دست از آن گناه يا شهوت بردارد) سر فرود نياورده، آرام نمى‌گردد و شهوتش را ترك نمى‌كند، اما اگر با جلوگيرى يك قرص نان يا بخشش آن با او برخورد نمايى، آرام مى‌گردد و شهوتش را ترك مى‌نمايد، پس بدان پستى و جهالتش را.

[١] - سوره يوسف، آيه ٥٣.