آيين بندگى و نيايش (ترجمه عدة الداعى) - ابن فهد حلي؛ مترجم حسين غفاري ساروي - الصفحة ٥٠ - تنبيه

«و لا يقنط من رحمة ربّه الّا الضّالّون»

[١].

يعنى: «تنها گمراهانند كه از رحمت پروردگارشان مأيوس مى‌شوند».

از آن طرف، مبادا رجاء و اميدت زياد شود و موجب غرور و حماقتت گردد كه رسول خدا- ٦- فرمود:

٤٠- «الكيّس دان نفسه و عمل لما بعد الموت و الاحمق و العاجز من اتّبع نفسه هواه و تمنّى على اللَّه المغفرة».

يعنى: «فرد هوشيار كسى است كه (هواهاى) نفس خود را خوار و كوچك مى‌نمايد و براى سراى پس از مرگ، كار مى‌كند، اما فرد احمق و عاجز آن است كه از هواهاى نفس پيروى كرده با اين حال از خدا آرزوى آمرزش دارد».

از معصومين- عليهم السّلام- رسيده است كه:

٤١- «انّما المؤمن كالطّائر و له جناحان الرّجاء و الخوف».

يعنى: «مؤمن مانند پرنده دو بال دارد يكى اميد و ديگرى ترس است».

و «لقمان حكيم» به فرزندش «نامان» چنين گفت:

«يا بنىّ، لو شقّ جوف المؤمن لوجد على قلبه سطران من نور لو وزنا لم يرجّح احدهما على الآخر مثقال حبّة من خردل احدهما الرّجاء و الآخر الخوف».

يعنى: «اى پسركم! اگر سينه مؤمن را بشكافى، بر صفحه قلبش دو رشته نورانى خواهى ديد كه اگر كشيده شوند هيچ يك بر ديگرى حتى به اندازه ذره مثقالى برترى نخواهد داشت، آن دو نور، يكى اميد و ديگرى ترس است».

ناگفته نماند كه از ائمه اطهار- عليهم السّلام- رسيده است كه در حالت مرض، خصوصا مرض مرگ، سزاوار است رجاء، بيشتر از خوف باشد.

در اين مقام، مناسب است مناجاتى كه جهت دفع فقر و شدايد گفته شده، ذكر گردد:

[١] - برگرفته از آيه ٥٦ سوره حجر كه مى‌فرمايد: وَ مَنْ يَقْنَطُ مِنْ رَحْمَةِ رَبِّهِ إِلَّا الضَّالُّونَ‌.