آيين بندگى و نيايش (ترجمه عدة الداعى) - ابن فهد حلي؛ مترجم حسين غفاري ساروي - الصفحة ١٦٢ - خواننده محترم!

نفعى برايش نخواهد داشت.

نكته ديگرى كه در اين حديث شريف نهفته است، سه اثر مهم «توكل» است:

اوّل- اخلاص: وقتى بنده، فهميد كه مخلوقات هيچ نفعى و ضررى ندارند، در نتيجه براى هيچ يك از آنها عملى انجام نمى‌دهد، بنا بر اين، انگيزه ريا برچيده مى‌شود و قلبش از انحراف و كجى نجات مى‌يابد و طاعات و عبادات را با اخلاص انجام مى‌دهد.

دوّم- عزّت: وقتى فهميد غير ذات اقدس الهى، همه محتاجند، از آنان قطع طمع مى‌كند و به آنان دل نمى‌بندد و فقط به معبودش تكيه مى‌كند و لا غير.

سوّم- امنيّت: از ديگر آثار اين است كه انسان متوكل، از مخلوقات و موذيات نمى‌هراسد، چون آنها را در برابر عظمت حق هيچ مى‌داند و بر همين اساس است كه گاهى اوقات در احوالات برخى افراد مخلص و بندگان پاك درگاه الهى، مى‌شنويم كه گذرشان به حيوانات درّنده مى‌افتاد ولى به آن اهميت نمى‌دادند، چون يقين داشتند كه مخلوق ضررى نمى‌رساند، يك حيوان درّنده در برابرشان با چيزهاى ديگر (نظير سنگ و درخت و ...) فرقى نداشت.

در حديث آمده است كه حضرت امام صادق- ٧- يك وقتى وارد كوفه شدند، هنگام برگشت، جمعيتى از كوفه جهت بدرقه پيشاپيش حضرت، از شهر خارج گرديدند، در بين راه، ناگهان به شيرى برخورد كردند. «ابراهيم ادهم» كه در بين آنان بود، گفت: صبر كنيد تا حضرت تشريف بياورند، آنان نيز چنين كردند، وقتى امام- ٧- به آنان رسيد، ماجرا را به ايشان اطلاع دادند، حضرت به شير نزديك شدند تا جايى كه گوش شير را گرفته از وسط جاده خارجش كردند و سپس فرمودند:

٢٣٢- «اما انّ النّاس لو اطاعوا اللَّه حقّ طاعته لحملوا عليه اثقالهم»

. يعنى: «اگر مردم خدا را به آن حد كه بايد، اطاعت مى‌كردند، مى‌توانستند بارهايشان را بر شير حمل كنند».