پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٥٢ - قرآن و آزمونهاى دردناك

است، و بعد از آن گرسنگى «جُوع» و سپس زيان‌هاى مالى «نَقْصٍ مِنَ الامْوالِ» و بعد مرگ و ميرها «وَ الانْفُسِ» و سپس آفات كشاورزى و كمبود ميوه و مواد غذائى «وَ الثَّمَراتِ»

ضمناً ذيل آيه نشان مى‌دهد كه اين آزمون‌ها، سطح نيروى مقاومت و استقامت انسان را بالا مى‌برد، و او را در اين كوره‌هاى داغ آبديده مى‌كند (بايد توجّه داشت كه نقص ثمرات به معناى از دست رفتن فرزندان كه ميوه‌هاى دل انسانند نيز تفسير شده، و ممكن است مفهوم وسيعى داشته باشد كه هر دو را شامل گردد و نيز «نقص انفس» را به بيمارى نيز تفسير كرده‌اند)

در حقيقت عمده‌ترين مواهب حيات، امنيت و سرمايه‌هاى انسانى و اموال و منابع توليد است، و خداوند به وسيله آفاتى كه دامان اين امور را مى‌گيرد انسان را مى‌آزمايد، تا ميزان شكيبائى او آشكار گردد.

تعبير به‌ «شى‌ء» گواه زنده‌اى بر اين معنا است كه همه ناامنى‌ها و گرسنگى‌ها و مرگ و ميرها جنبه آزمون و امتحان الهى ندارد، بلكه تنها بخشى از آن چنين است، و مسلماً مصائب خود ساخته و ناشى از جهل و نادانى و تنبلى و بى‌حالى را هرگز شامل نمى‌شود، و اين آيه هرگز نبايد بهانه‌اى در دست گروهى نادان براى ترك جهاد و كوشش و روى آوردن به سستى و تنبلى و ندانم كارى گردد.

٣. وَأَمَّا إِذَا مَا ابْتَلَاهُ فَقَدَرَ عَلَيْهِ رِزْقَهُ فَيَقُولُ رَبِّي أَهَانَنِى‌: «و امّا هنگامى كه براى امتحان، روزيش را بر او تنگ مى گيرد (مأيوس مى شود و) مى گويد: