پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٢ - ٤ آيا اسماءِ خدا توقيفى است؟

به آن اشاره‌اى نشده. [١]

مرحوم طبرسى مفسّر عاليقدر اسلامى در ذيل آيه ١٨٠ سوره اعراف‌ وَللَّهِ الْاسْماءُ الْحُسْنى‌ ... مى‌فرمايد: اين آيه دلالت بر اين دارد كه جائز نيست ما خدا را به نامى بخوانيم جز نامهايى كه او بر خودش نهاده. [٢]

و لذا مرحوم علامه مجلسى مى‌گويد: به خداوند سخى گفته نمى‌شود- امّا جواد گفته مى‌شود- چرا كه اصل سخاوت به معناى نرمى است، و اين واژه از اين نظر به افراد با سخاوت گفته مى‌شود كه به هنگام عرض حوائج نرمش نشان مى‌دهند (و نرمش و خشونت درباره خداوند مفهومى ندارد، بلكه از صفات مخلوقات است). [٣]

ولى مرحوم علّامه طباطبائى در الميزان معتقد است كه دليلى بر توقيفى بودن اسماء اللَّه از نظر آيات قرآن و فن تفسير نداريم، و آيه ١٨٠ سوره اعراف نيز دلالتى بر اين معنا ندارد، هرچند از نظر فقهى در آن توقف كرده و ارجاع به فقه داده، و در پايان مى‌افزايد: «احتياط در دين اقتضا مى‌كند كه در نامگذارى خداوند تنها به نام‌هايى قناعت شود كه از طريق قرآن و سنّت به ما رسيده، ولى اگر منظور مجرّد توصيف و اطلاق كردن لفظى باشد بدون نامگذارى كار آن سهل‌است». [٤]

امّا مرحوم كلينى در جلد اول اصول كافى در باب «النهى عن الصفه بغير ما

[١]. تفسير فخررازى، جلد ١٥، صفحه ٧٠ ولى بعضى از اين صفات در پاره‌اى از دعاها آمده است و ممنوع بودن آن مسلّم نيست.

[٢]. مجمع‌البيان، جلد ٤، صفحه ٥٠٣.

[٣]. بحارالانوار، جلد ٤، صفحه ٢٠٦.

[٤]. تفسير الميزان، جلد ٨، صفحه ٣٧٥ ذيل آيه ١٨٠ سوره اعراف.