پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٣٠ - ١ مقصود از كلام اللَّه چيست؟

متكلم منحصر به مسلمانان نيست بلكه تمام ارباب ملل و مذاهب خدا را متكلم مى‌دانند هرچند در تفسير معناى كلام و سخن گفتن الهى اختلاف نظر دارند.

توضيحات‌

١. مقصود از كلام اللَّه چيست؟

در تفسير معناى «كلام اللَّه» و سخن گفتن خداوند، اختلاف شديدى در ميان مسلمانان بروز و ظهور نموده، و هر گروهى تفسيرى براى آن ذكر كرده‌اند:

جمعى از حنبلى‌ها گفته‌اند: كلام اللَّه مركب از حروف و اصوات است، و اينها قائم به ذات او و قديم است! سپس بر اين گفتار بى‌معناى تا آنجا اصرار ورزيده‌اند كه گفته‌اند جلد و غلاف قرآن نيز قديم و ازلى است، تا چه رسد به نقوش قرآن!!

گروه ديگرى گفته‌اند كلام خدا همان حروف و اصوات است، و اينها امورى حادث‌اند و در عين حال قائم به ذات خداونداند كه بى‌پايه بودن گفتار آنها نيز كمتر از گروه حنابله نيست.

گروه سوم معتقداند كلام خداوند همان حروف و اصوات است، و اينها امورى حادث و غير قائم به ذات خداوند است بلكه در زمره مخلوقات او هستند كه خداوند آن را در وجود جبرئيل يا پيامبر صلى الله عليه و آله يا شجره موسى عليه السلام ايجاد كرده است.