پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٢٠ - او بصير است

توصيف كرده، و از قول «زكريا» پيامبر بزرگ خدا نقل مى‌كند كه وقتى زكريا آن همه شايستگى و مقام را در مريم مشاهده كرد (و تا آن زمان فرزندى نداشت شوق فرزندى كه برنامه‌هاى او را ادامه دهد در دل او گرد كرد) «آن جا بود كه زكريا، (با مشاهده آن همه شايستگى در مريم،) پروردگار خويش را خواند و گفت: پروردگارا! از سوى خود، فرزند پاكيزه اى (نيز) به من عطا فرما، كه تو دعا را مى شنوى»: هُنالِكَ دَعَا زَكَرِّيا رَبَّهُ قالَ رَبِّ هَبلى مِنْ لَدُنْكَ ذُرِّيَةً طَيِّبَةً انَّكَ سَمْيعُ الدُّعاءِ. [١]

گرچه «سميع» به معناى شنونده است، ولى در اين‌گونه موارد به معناى كسى است كه هم مى‌شنود و هم قبول و اجابت مى‌كند، و اين به خاطر آن است كه اگر كسى عملًا پاسخ مثبت به چيزى ندهد گوئى نشنيده است. [٢]

او بصير است‌

در هفتمين آيه تنها تكيه بر عنوان «بصير» شده آن هم نسبت به اعمال آدمى كه هدف اصلى مسائل تربيتى است مى‌فرمايد:

«و از (مخالفت فرمان) خدا بپرهيزيد؛ و بدانيد خدا، به آنچه انجام مى دهيد، بيناست»: وَ اتَّقُوا اللَّهَ وَ اعْلَمُوا انَّ اللَّهَ بِما تَعْمَلُوْنَ بَصيرٌ.

اين جمله در واقع بعد از بيان هفت دستور درباره شير دادن نوزادان، حق‌

[١]. ذريّه به معناى فرزند است و به مفرد و جمع هر دو اطلاق مى‌شود؛ ولى در اينجا معناى مفرد دارد به قرينه‌ «وليّاً» در آيه ٥ همين سوره.

[٢]. قرطبى، جلد ٢، صفحه ١٣١٤ و روح‌البيان، جلد ٢، صفحه ٣٠ و روح المعانى، جلد ٣، صفحه ١٢٨ ذيل آيه مورد بحث.