پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٤٧ - ١ دليل بر حكمت خداوند

خداوند حكيم از آن آگاه است، و گوشه‌اى از آن را نيز به ما ارائه فرموده است.

توضيحات:

١. دليل بر حكمت خداوند

توصيف خداوند به وصف حكيم، نه تنها در ده‌ها آيه قرآن مجيد آمده است، بلكه با دلايل عقلى نيز قابل اثبات است.

زيرا همان‌گونه كه قبلًا اشاره كرديم، حكيم به كسى گفته مى‌شود كه افعال خود را به بهترين وجه، از نزديك‌ترين راه انجام مى‌دهد؛ و از هرگونه كار نادرست و ناموزون و خلاف پرهيز مى‌كند، در حقيقت حكمت بيشتر ناظر به جنبه‌هاى عملى است، در حالى كه علم ناظر به جنبه‌هاى نظرى مى‌باشد.

بنابراين تمامى دلايلى كه براى علم خداوند اقامه مى‌شود، وصف حكيم بودن او را نيز اثبات مى‌كند، ولى بايد به اين نكته توجّه داشت كه: توصيف خداوند به حكيم بودن با توصيف انسان به اين صفت بسيار متفاوت است، انسان حكيم كسى است كه اعمالش با قوانين عالم هستى همآهنگ باشد. ولى وقتى مى‌گوئيم خداوند حكيم است مفهومش اين است كه قوانينى ايجاد كرده و بنيان نهاده كه مصداق نظام احسن است، به تعبير دقيق‌تر: خدا ايجاد قانون مى‌كند، و ما پيروى از قانون.

از سوى ديگر، يك نگاه به جهان هستى: از منظومه‌ها و ستارگان و كواكب‌