پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٤٣ - صفات فعل

انجام اين برنامه‌ها مأموريت مخصوص دارند.

واژه «رَقْيبْ» چنانكه در مفردات آمده است در اصل از ماده رقبه به معناى گردن است، سپس به افراد محافظ و مراقب اطلاق شده، يا از اين نظر كه گردن كسى را كه مورد توجّه و مراقبت آنها است حفظ مى‌كنند- گردن به خاطر اين‌كه از مهمترين اعضاى بدن است كنايه از كل وجود انسان است- و يا به خاطر اين‌كه گردن مى‌كشند و اطراف خود را نگاه مى‌كنند تا از خطرات آگاه گردند، و لذا محلى را كه چنين كسى بر آن ايستاده مَرقَب مى‌گويند. [١]

ولى در بعضى از كتب لغت، عكس اين معنا ذكر شده، يعنى مفهوم اصلى اين واژه همان نگاهبانى و اشراف بر چيزى است، سپس به عضو مخصوص يعنى گردن از اين جهت، «رقبه» گفته‌اند كه به هنگام مواظبت و نگاهبانى بوسيله چشم و گوش از حركت گردن استفاده مى‌شود. [٢]

در كتاب «العين» اصل اين واژه به معناى انتظار و در مقاييس اللّغه به معناى قد بر افراشتن براى مواظبت از چيزى آمده است.

به هر حال هنگامى كه اين وصف در مورد خداوند ذكر مى‌شود به معناى حافظ و نگهدارنده‌اى است كه هيچ چيز بر او مخفى و پوشيده نخواهد بود [٣] البتّه مراقبت خداوند نسبت به تمام جهان هستى، و همه بندگان، و اعمال آنها، از طريق حضور او در همه‌جا است، نه نيازى به نگاه كردن دارد، نه گردنى براى‌

[١]. مصباح المنير قيّومى.

[٢]. التحقيق فى كلمات القرآن الكريم.

[٣]. لسان العرب ماده رقب.