پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٦٨ - خدا به هيچكس ستم نمىكند

مقتضاى ايمان است، پاداش مى‌دهد. [١] ولى گوينده اين سخن به اين حقيقت توجّه نكرده است كه عمل صالح مسلماً موافق با اصول عدالت است و نيازى به اين قيد ندارد، مگر اين‌كه جنبه تأكيد داشته باشد، و مى‌دانيم حمل كلام بر تأكيد خلاف ظاهر است، و نياز به قرينه دارد.

دهمين آيه نيز همين معناى را تعقيب مى‌كند با اين تفاوت كه قسط و عدل را به عنوان توصيفى براى ترازوهاى سنجش اعمال بيان كرده، و مى‌دانيم بر پا كننده اين ترازوها خداوند دادگر است، پس در واقع توصيفى است براى ذرّات پاك او.

تفاوت ديگر اين آيه با آيه قبل اين است كه مفهوم اين آيه عام است، و مؤمن و كافر هر دو مشمول آن هستند، زيرا با ترازوى عدل جز عادلانه نمى‌سنجند و ظلم و بى‌عدالتى در آن نسبت به هيچ‌كس راه ندارد، مى‌فرمايد: «ما ترازوهاى عدل را در روز قيامت برپا مى كنيم؛ پس به هيچ كس كمترين ستمى نمى شود» وَ نَضَعُ الْمَوازِينَ الْقِسْطَ لِيَومِ الْقِيامَةِ فَلا تُظْلَمُ نَفْسٌ شَيْئاً

جالب اين‌كه «قسط» (عدل به معناى مصدرى) را صفتى براى موازين (ترازوها) قرار داده، و مى‌گويد ترازوهايى كه عين عدالت است، و اين نهايت تأكيد را مى‌رساند، و به اصطلاح از قبيل «زيدٌ عدلٌ» است كه مى‌گوئيم فلان كس عين عدل و داد است، بنابراين آيه نيازى به تقدير ندارد.

[١]. تفسير المنار، جلد ١١، صفحه ٢٩٩.