پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٨٤ - ٤ بازگشت به دلايل عدل الهى

ديگرى مورد اختلاف، كسى كه آن استدلال را پذيرفته به يقين باور كرده هرگز در انتظار موافقت ديگران نيست، و اگر ديگرى برخلاف آن گويد او را خطاكار مى‌شمرد، نه اين‌كه از عقيده خود باز گردد.

كوتاه سخن اين‌كه حسن و قبح، عقلى است نه عقلائى و تفاوت ميان اين دو بسيار است، قلمرو يكى واقعيت‌هاى خارجى است، و قلمرو ديگرى مسأله قراردادهاى قانونى.

اين سخن را با جمله كوتاهى درباره اصل مسأله حسن و قبح پايان مى‌بريم و آن اين‌كه: منكران اين مسأله همانند منكران بسيارى از مسائل عقلى ديگر- معمولًا با زبان آن را انكار مى‌كنند يا تحت فشار مسائل حل نشده ديگرى قرار دارند كه تن به اين سخن مى‌دهند، وگرنه در عمل خودشان از طرفداران اين عقيده‌اند: آيا اگر كسى بدون جهت سيلى آبدارى به گوش آنها بنوازد، يا بى‌جهت آبروى آنها را در جامعه بريزد، يا فرزندشان را در مقابل چشمشان به قتل برساند، يك لحظه ترديد در ملامت و مذمّت او و مستحقّ مجازات بودنش به خود راه مى‌دهند؟! خواه شريعت و قانونى از سوى خدا نازل شده باشد يا نه.

٤. بازگشت به دلايل عدل الهى‌

با روشن شدن مسأله حسن و قبح به اصل سخن يعنى دلايل عقلى عدل الهى باز مى‌گرديم در اينجا عمدتاً دو دليل جلب توجّه مى‌كند كه ادلّه ديگر را مى‌توان‌