پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٤٣ - قرآن و مصائب بيدار كننده

قرآن و مصائب بيدار كننده‌

اكنون به قرآن باز مى‌گرديم تا ببينيم در اين باره چه مى‌گويد يعنى دليل عقل را به محك بيان نقلى زده و با آن تأييد مى‌كنيم.

از آنجا كه قرآن يك كتاب بزرگ تربيتى است، و موضوع بحث ما نيز رابطه بسيار نزديك با مسائل تربيتى دارد قرآن در اين باره سخن بسيار گفته، و تعبيرات متنوع و مختلف و جالبى دارد از جمله:

١. وَمَا أَرْسَلْنَا فِي قَرْيَةٍ مِنْ نَبِىٍّ إِلَّا أَخَذْنَا أَهْلَهَا بِالْبَأْسَاءِ وَالضَّرَّاءِ لَعَلَّهُمْ يَضَّرَّعُونَ‌ [١]

: «و ما در هيچ شهر و آبادى پيامبرى نفرستاديم مگر اين كه اهل آن را به سختى ها و رنج ها گرفتارساختيم؛ شايد (به خود آيند، و به سوى خدا) بازگردند و تضّرع كنند». [٢]

از اين آيه به خوبى استفاده مى‌شود كه يكى از فلسفه‌هاى حوادث ناراحت كننده، در مورد اقوامى كه غرق انواع گناه بودند هشدار و بيدارى بوده و تقارن اين حوادث با دعوت انبياء از اين جهت صورت مى‌گرفته كه زمينه را براى پذيرش دعوت آنها آماده سازد، و هماهنگى «تكوين» و «تشريع» تأثير اندرزهاى آنها را قويتر سازد.

٢. ظَهَرَ الْفَسَادُ فِي الْبَرِّ وَالْبَحْرِ بِمَا كَسَبَتْ أَيْدِي النَّاسِ لِيُذِيقَهُمْ بَعْضَ الَّذِي‌

[١]. «يضرَعُوْنَ» از ماده «تضرّع» به معناى خضوع و حالت تقاضاى توام با تواضع است (در اصل از ماده ضرع به معناى نزول شير از پستان است).

[٢]. سوره اعراف، آيه ٩٤- شبيه اين آيه با كمى تفاوت در سوره انعام، آيه ٤٢، نيز آمده است.