پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٠ - هيچ چيز مثل او نيست!

انواع كثرت را از ذات خداوند نفى مى‌كند، و لفظ «صَمَد» نقص و مغلوبيت را، و جمله‌ لَمْ يَلِدْ وَلَمْ يُوْلَدْ معلوليّت و علّيّت را و آيه‌ وَلَمْ يَكُنْ لَهُ كُفُوَاً أَحَدٌ اضداد و امثال را از او نفى مى‌كند (چرا كه كفو به معناى همطراز است و ممكن است مثل و ضد را هر دو شامل شود). [١]

و نيز مى‌گويد: آيه مورد بحث مذهب مشركان را ابطال مى‌كند، كه بتها را همتاى او قرار مى‌دهند، در حالى كه آيه‌هاى قبل از آن مذهب يهود و نصارى را كه براى خدا فرزندى قائل بودند و مذهب دوگانه پرستان (مجوس) را كه قائل به دو مبدأ (خداى نور و خداى ظلمت) بودند نفى مى‌كند. [٢]

در پنجمين آيه به تعبير تازه‌اى در اين زمينه برخورد مى‌كنيم، مى‌فرمايد: «منزه است خداوند از آنچه توصيف مى‌كنند» سُبْحانَ اللَّهِ عَمّا يَصِفُوْنَ‌.

اين جمله كه با تفاوت مختصرى در شش آيه از قرآن مجيد [٣] آمده است گرچه به قرينه آيات قبل از آن ناظر به نفى فرزند و همسر براى خداوند، و يا شبيه و همتاى او از بت‌ها مى‌باشد، ولى در واقع معناى گسترده‌اى دارد كه هرگونه توصيف را شامل مى‌شود، زيرا توصيفى كه ما مى‌كنيم معمولًا با ذكر اوصافى است كه در مخلوقات و ممكنات وجود دارد، بنابراين آخرين توصيفى‌

[١]. تفسير فخررازى، جلد ٣٢، صفحه ١٨٥.

[٢]. تفسير فخررازى، جلد ٣٢، صفحه ١٨٥.

[٣]. سوره انعام آيه ١٠٠، سوره انبياء آيه ٢٢، سوره مؤمنون آيه ٩١، سوره صافات آيه ١٨٠، سوره زخرف‌آيه ٨٢ و آيه مورد بحث.