پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٦٥ - رحمت واسعه الهى در احاديث اسلامى

معروفى مى‌كند كه مى‌گويد: «انَّ مَعْنَى اللَّطِيْفِ انَّهُ هُوَ الْخالِقُ لِلْخَلْقِ اللَّطِيْفِ»: معناى لطيف اين است كه خداوند خالق مخلوقات ظريف- و حتّى كوچك و ناپيدا- است!

البتّه جمع ميان تمام اين معانى در مفهوم وسيع و گسترده لطيف كاملًا ممكن است.

امّا اين‌كه در غالب آيات قرآن «لطيف» با «خبير» همراه شده، به خاطر آن است «خبير» به گفته بعضى از محققان اشاره به آگاهى عميق و علم به حقايق و احاطه دقيق است، و اين معنا با معناى لطيف تناسب بسيار نزديكى دارد. (دقّت كنيد).

پيام و اثر تربيتى توجّه به اين واژه نيز روشن است چرا كه از يك‌سو انسان را در مشكلات به «الطاف خفيّه و جليه خداوند اميدوار مى‌سازد، و از سوى ديگر انسان‌ها را دعوت به لطف و مرحمت نسبت به يكديگر مى‌كند، و از سوى سوم به مطالعه و انديشه در مخلوقات بسيار ظريفى كه خدا آفريده است، وا مى‌دارد، و هر يك از اين امور سه گانه اثر عميقى در تربيت انسان‌ها دارد.

واژه «حَفِىّ» از ماده «حفاء» (بر وزن سلام) و از ماده «حَفا» (بر وزن جفا) در منابع لغت براى آن چند معنا ذكر شده، از جمله: پا برهنه راه رفتن، اصرار در سؤال نمودن، علم و نسبت به چيزى، و اصرار در نيكى كردن.

بعضى نيز گفته‌اند: مفهوم آن نازك شدن پوست پا و ته كفش و سمّ اسب به‌