پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٧٠ - ٥ خير و شر در روايات اسلامى

بر كسانى كه آن را بر دست‌هاى آنها جارى سازم». [١]

٣. باز در حديث ديگرى از امام صادق عليه السلام آمده است: «الْخَيْرُ وَ الشَّرُّ كُلهُ مِنَ اللَّهِ»: «خير و شر همه از سوى خدا است». [٢]

احاديث متعدّد ديگرى در اين زمينه در منابع اسلامى وجود دارد كه ذكر همه آنها ما را از هدف بحث دور مى‌سازد. [٣]

در پيرامون اين احاديث سؤالات مختلفى مطرح مى‌شود كه مهم‌تر از همه سؤال زير است.

نخست اين‌كه اگر شرور امر عدمى هستند چگونه در اينجا تعبير به خلقت شده است؟

پاسخ اين سؤال را از بحث‌هاى گذشته مى‌توان دريافت و آن اين‌كه بسيار مى‌شود كه شر به امور وجود اطلاق مى‌شود كه منشأ عدم مى‌گردد، مانند انواع ميكرب‌ها، و مواد سمى، و سلاح‌هاى مخرب كه همه امور، وجودى هستند ولى سرچشمه بيمارى و مرگ و تخريب كه امور عدمى هستند مى‌شود (دقّت كنيد).

از اين گذشته ممكن است تعبير فوق اشاره به شرور نسبى باشد كه جنبه وجودى دارد، و خير آن غالب است، هرچند نسبت به پاره‌اى از افراد اثر منفى مى‌گذارد.

مرحوم علامه مجلسى رضوان اللَّه تعلى عليه در مرات العقول از محقق‌

[١]. اصول كافى، جلد ١، صفحه ١٥٤، باب الخير و الشر حديث ١.

[٢]. بحارالانوار، جلد ٥، صفحه ١٦١، حديث ٢١.

[٣]. براى اطلاع بيشتر به جلد ١، اصول كافى باب الخير و الشر و جلد دوم كتاب الدعا باب مايمجد به الرب حديث ١ و ٢ صفحه ٥١٥ و ٥١٦ و بحارالانوار، جلد ٥، باب السعادة و الشقاوه مراجعه فرمائيد.