پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٦١ - ٢ آيا شرور جنبه عدمى دارد؟

از ديدگاه يك خداپرست از اين چند قسم تنهادو قسم امكان وجود دارد:

خير محض و آنچه خيرش بيشتر است، ولى شر محض، يا آنچه شرش بيشتر است، يا آنچه مساوى است، با توجّه به اين‌كه «خداوند حكيم است» امكان وجود ندارد، زيرا صدور اين سه قسم از حكيم على الاطلاق قبيح و غيرممكن است.

٢. آيا شرور جنبه عدمى دارد؟

معروف ميان فلاسفه و دانشمندان اين است كه شر در تحليل‌نهايى بازگشت به يك امر عدمى- يا يك امر وجودى كه سرچشمه عدم است- مى‌كند و شايد نخستين كسى كه اين نظريه را ابراز داشت افلاطون بود كه شر را به عنوان عدم معرفى كرد.

بنابراين نقطه مقابل آن يعنى خير چيزى جز وجود نيست، هر قدر وجود گسترده‌تر و كامل‌تر باشد منبع خير بيشترى است، تا برسد به وجود مطلق و بى‌پايان خداوند كه خير محض و سرچشمه تمام خيرات و بركات است.

معمولًا براى روشن ساختن عدمى بودن شرور به اين مثال ساده دست مى‌زنند كه ما مى‌گوئيم: سربريدن يك انسان بى‌گناه شر است ولى ببينيم در اينجا چه چيز شر است؟ آيا زور بازوى قاتل، يا تيزى كارد و برندگى آن، يا تأثيرپذيرى گردن مقتول و لطافت آن كه مايه قدرت برهرگرونه حركت گردد مى‌شود؟ مسلماً هيچ‌يك از اينها ذاتاً نقص و شر نيست، آنچه در اين ميان شر است جدائى افتادن‌