پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١١٦ - او شنوا و دانا است

انسانى است در واقع مى‌گويد: «اى انسان! خداوند سخنان تو را مى‌شنود سپس اعمال تو را مى‌بيند.

او شنوا و دانا است‌

در سومين آيه مورد بحث، سخن از سميع و عليم است، از كسانى سخن مى‌گويد كه مظلوم واقع شده‌اند، و به آنها حق مى‌دهد كه بر ضد ظالمان افشاگرى كنند.

مى‌فرمايد: «خداوند دوست ندارد كسى با سخنان خود، بديها (ى ديگران) را اظهار كند؛ مگر آن كس كه مورد ستم واقع شده باشد. خداوند، شنوا و داناست»:

لا يُحِبُّ اللَّهُ الْجَهْرَ بِالسُّوءِ مِنَ الْقَوْلِ الَّا مَنْ ظُلِمَ وَ كانَ اللَّهُ سَميعاً عَليماً.

در اين‌كه منظور از «جهر به سوء»: (آشكار كردن بدى‌ها) چيست؟ بعضى از مفسّران آن را به معناى نفرين مظلوم درباره ظالم گرفته‌اند؛ و بعضى به معناى سبّ و دشنام، و بعضى به معناى شكايت بردن پيش قاضى، و يا افشا كردن ظلم ظالم نزد مردم در غيبت و حضور.

ولى تناسب حكم و موضوع ايجاب مى‌كند كه مُجاز بودن اين امور در مسير دفع ظلم و جلب حمايت مردم در برابر ظالم است؛ بنابراين مناسب است كه مسأله سبّ و دشنام نسبت به ظالمان را منحصر به جائى كنيم كه عاملى براى نهى از منكر و مبارزه با ظلم و فساد گردد.

جمله‌ وَ كانَ اللَّهُ سَميعاً عَليماً هم به مستثنى‌ مى‌خورد و هم به مستثنى منه‌