پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١١٣ - او شنوا و بينا است

تفسير و جمع‌بندى‌

او شنوا و بينا است‌

در نخستين آيه مورد بحث بعد از آن‌كه خدا را توصيف به عدم وجود مثل و مانند مى‌كند (چيزى مثل او نيست) او را به دو وصف شنوا و بينا توصيف كرده مى‌فرمايد: «او سميع و بصير است» (لَيْسَ كَمِثْلِهِ شَىْ‌ءٌ وَ هُوَ السَّميعُ الْبَصيرُ)

روشن است كه منظور از عدم وجود مثل و مانند براى خدا هم از نظر ذات، و هم صفات و هم افعال است، چرا كه ذات او واجب الوجود و صفات او نامتناهى، و افعال او نيز چنين است؛ و اين‌كه بعضى از مفسّران پنداشته‌اند كه خداوند شبيه و مانندى در ذات ندارد، و امّا در صفات شبيه دارد اشتباه است.

درست است كه صفاتى همچون عالم و قادر و سميع و بصير، بر خدا و خلق اطلاق مى‌شود، ولى مسلماً مفاهيم آن، در اين دو مورد متفاوت مى‌باشد، و شرح اين سخن به خواست خدا در توضيحات خواهد آمد. لذا بعضى از مفسّران از آيه فوق معناى حصر فهميده‌اند، يعنى فقط خداوند سميع و بصير است، و اين به خاطر آن است كه سميع به معناى واقعى كلمه، و همچنين بصير به معناى مطلق كه از تمام اصوات و ديدنى‌ها آگاه و با خبر باشد فقط خدا است.

انسان و ساير جاندارانى كه داراى چشم و گوش هستند تنها قسمت‌هاى محدودى از رنگ‌ها و امواج صوتى را درك مى‌كنند و طبق آنچه در علوم امروز