پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٩٦ - رحمت واسعه الهى در احاديث اسلامى

خداوند مى‌تواند انسان را از تندروى‌ها به هنگام پيروزى بازدار.

واژه «غالِبْ» از ماده غلبه به همان معناى قهر است و دلالت بر قوّت و شدّت و پيروزمندى مى‌كند، و لذا به افراد گردن كلفت اغْلَبْ مى‌گويند، و مُغلَّب به معناى كسى است كه بر دشمنش پيروزى يافته. [١]

و از آنجا كه مفهوم غالب با قهر يكى است اين وصف الهى نيز همان پيام را عينا به بندگان و اهل معرفت مى‌دهد.

جالب اين‌كه: هنگامى كه در آيات فوق، سخن از قاهريّت و غالب بودن خداوند بر همه چيز مى‌گويد، در ذيل يك آيه مى‌فرمايد: وَلكِنَّ اكْثَرَ النّاسِ لا يَعْلَمُونَ‌: «ولى بيشتر مردم نمى دانند!». [٢]

آرى نمى‌دانند كه زمام عالم اسباب در دست خدا است، و آنچه مى‌خواهد خدا، آن مى‌شود و آب و باد و خاك، همه سر بر فرمان او است و چون به اين حقيقت توجّه ندارند غالباً در عالم اسباب گم مى‌شوند از مساعد بودن آنها خشحال و از نامساعد بودن آنها مأيوس مى‌گردند، در حالى كه اگر ايمان به غالبيّت و قاهريّت خدا داشته باشند هرگز گرد و غبار يأس بر صفحه روح آنها نمى‌نشيند، و از پيروزى‌ها نيز مغرور نمى‌شوند.

اتفاقاً آيه فوق درباره يوسف عليه السلام سخن مى‌گويد، همان يوسفى كه برادرانش مى‌خواستند او را نابود كنند او را زدند، به چاه افكندند، و بعداً فروختند، به گمان اين‌كه تمامى قلب پدر را در اختيار خود بگيرند، ولى خدا با دست همان برادران‌

[١]. مقائيس اللّغه، مفردات راغب و لسان العرب.

[٢]. سوره روم، آيه ٦.