پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٩٥ - رحمت واسعه الهى در احاديث اسلامى

توضيح و پيام‌

واژه «قاهِر» و «قَهّارْ» از ماده قهر به گفته مقائيس اللغه در اصل به معناى غلبه و برترى است، و لذا به سنگ‌هاى محكم قَهْقَرْ گفته مى‌شود، و به گفته مفردات قهر به معناى پيروزى توأم با ذليل ساختن طرف مقابل است، و لذا در هريك از اين دو معناى به كار مى‌رود، و به گفته خليل بن احمد در كتاب «العين» قهر به معناى غلبه و گرفتن كسى يا چيزى از طرف بالا است، همين معناى در لسان العرب و تاج العروس آمده است.

واژه قاهر و قهار هنگامى كه در مورد خداوند به كار مى‌رود به معناى غلبه بر تمام جباران و تسلط كامل بر تمام مخلوقات جهان و ناتوانى همه آنها در برابر اراده و فرمان او است، به گونه‌اى كه هيچ موجودى نمى‌تواند مانعى در برابر خواست و مشيّت او ايجاد كند، منتها «قهّار» از آنجا كه صيغه مبالغه است همين معنا را با تأكيد و اهميّت بيشتر بيان مى‌كند.

پيامى كه اين دو وصف الهى براى بندگان مؤمن در بر دارد اين است كه هرگز از قدرت خود مغرور نشوند، بنياد ستم ننهند، و خود را مسلط و پيروز ندانند كه غرور قدرت سرچشمه بسيارى از بدبختى‌ها و شكست‌ها در طول تاريخ بوده است، بلكه بايد خود را مقهور اراده خداوند بشمرند و بدانند توانائى آنها در برابر اراده خداوند كمترين تأثيرى ندارد، و بى‌شك توجّه به قاهريت و قهّاريت‌