پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٠٣ - رحمت واسعه الهى در احاديث اسلامى

زنده مى كند) زنده كننده مردگان (در قيامت) است؛ و او بر هر چيزى تواناست». [١] و آن هم چنانكه ملاحظه شد درباره احياء مردگان در قيامت است، ولى به مشتقّات آن در آيات مختلف قرآن درباره حيات و مرگ گياهان، حيوانات، و انسان‌ها كراراً اشاره شده است از مهمترين صفات فعل خداوند محسوب مى‌گردد.

توضيح و پيام‌

«مُحْيى» از ماده حيات به گفته مقاييس اللّغه داراى دو معناى است: نخست حيات به معناى ضد مرگ، و دوم به معناى حيا كردن كه ضد وقاحت و بى‌شرمى است.

ولى بعضى ديگر از محققان معناى دوم را به معناى اول باز گردانده، و گفته‌اند: حياء و شرم به معناى انقباض نفس و جمع كردن خود در برابر زشتى‌ها، از آثار يك موجود زنده است، يا به تعبير ديگر حياء همان نگهدارى خويشتن از ضعف و نقصان و عيب و بدى است.

قابل توجّه اين‌كه يكى از نام‌هاى باران «حىّ» است، زيرا مايه حيات زمين است به قبيله نيز حىّ گفته مى‌شود، چرا كه داراى يك حيات گروهى و دسته جمعى است، به مارهاى بزرگ نيز حيّه مى‌گويند چون از حيات كامل و

[١]. سوره روم، آيه ٥٠- مرود دوم (واژه محى) در سوره فصلت، آيه ٣٩ آمده‌است كه آن هم اشاره به احياءمردگان در قيامت دارد.