پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٦٣ - خدا به هيچكس ستم نمىكند

ماده «فَتْل» (بر وزن قَتْل) به معناى تابيدن است، بنابر اين فتيل به معناى رشته تابيده شده است، و معمولًا به آن رشته باريكى گفته مى‌شود كه در شكاف هسته خرما مى‌باشد و كنايه از چيز بسيار كمى است.

در هفتمين آيه همين معنا با تعبير تازه‌اى به چشم مى‌خورد، اگر در آيات ديگر نفى ظلم از سوى خداوند نسبت به انسان‌ها شده، در اين آيه از تمام جهانيان نفى شده است، نه تنها ظلم بلكه اراده ظلم هم نمى‌كند، مى‌فرمايد: «و خداوند (هيچ گاه) ستمى بر (احدى از) جهانيان روا نمى دارد» وَ ما اللَّهُ يُريدُ ظُلْماً لِلْعالَمينَ‌.

اگر «عالمين» را به معناى جمع عاقل بگيريم تمام موجودات عاقل جهان را اعم از انسان‌ها و جنّ و فرشتگان شامل مى‌شود، و اگر حمل بر تغليب كنيم همه موجودات عالم هستى اعم از جاندار و بى‌جان را در بر مى‌گيرد، و عدل الهى را به معناى قرار دادن هر چيزى در محل مناسب خود درباره آنها تثبيت مى‌كند.

تعبير به «ظلماً» به صورت مفرد نكره آن هم بعد از نفى براى عموميت است، و كمترين ظلم و كوچكترين ستم را شامل مى‌شود.

در تفسير الميزان آمده است كه تعبير به «عالمين» بيانگر اين حقيقت است كه ظلم هرچه باشد و بر هركس باشد اثرش در همه جهان ظاهر مى‌شود (چرا كه‌