پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣١ - ٤ آيا اسماءِ خدا توقيفى است؟

يُدْرِكُ الْابْصارَ وَ هُوَ اللَّطيفُ الْخَبيرُ»:

«خداوند بزرگ است، و بلند مقام، بندگان، توانائى بر توصيف او را ندارند، و به كنه عظمت او هرگز نمى‌رسند، چشم‌ها او را نمى‌بيند و او چشم‌ها را مى‌بيند و او لطيف و خبير است». [١]

٤. آيا اسماءِ خدا توقيفى است؟

قبلًا نيز اشاره شد كه نام‌هاى خداوند متعال، حاكى از اوصاف او است، و همان‌گونه كه اوصافش بى‌نهايت است، نام‌هاى او نيز نامتناهى است. ولى از روايات بسيارى استفاده مى‌شود كه هيچ‌كس حق ندارد، نامى را بر خدا بنهد و او را به وصفى توصيف كند مگر آنچه در كتاب و سنت (قرآن و احاديث معتبر) وارد شده است، و اين به خاطر همان است كه در بحث‌هاى گذشته بيان شد كه بسيارى از نام‌ها و اوصاف آميخته با مفاهيمى است كه از نقائص مخلوقات و محدوديت آنها خبر مى‌دهد، و اطلاق اين نام‌ها بر خداوند ما را از معرفت او دور مى‌سازد و در پرتگاه شرك و تشبيه مى‌افكند.

و لذا مشهور در ميان دانشمندان اين است كه اسماء اللَّه توقيفى است يعنى اطلاق نامى بر او منوط بر اجازه شرع است، لذا اجازه نمى‌دهند نامهائى همچون، «عاقل، فقيه، طبيب، سخى بر خداوند اطلاق گردد چون در آيات و روايات معتبر

[١]. توحيد صدوق همان باب، صفحه ١١٥، حديث ١٤.