پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٥٣ - صفات فعل

غالب موارد با غنى يا عزيز همراه است، و اين شايد به خاطر آن باشد كه افراد غنى و قدرتمند، بر اثر غرور غالباً دست به كارهاى ناموزون و نكوهيده مى‌زنند كه شايسته مذمت و نكوهش است ولى خداوند، در عين غنى و عزيز بودن جز افعال محموده از او سر نمى‌زند، و در كنار اوصاف جمال و كمالش نيز هيچ وصف نكوهيده‌اى وجود ندارد، پس او از هر نظر حميد و شايسته ستايش است.

«فَتّاح» از ماده فتح به گفته راغب در مفردات و ابن فارس در مقاييس اللغه در اصل به معناى گشودن هر بسته است، خواه گشودن در باشد يا مشكلات ديگر.

به همين جهت به پيروزى‌ها فتح گفته مى‌شود، از آن جهت كه مشكل جنگ را برطرف مى‌سازد، و به حكم و داورى نيز فتح مى‌گويند، از آن جهت كه مشكل تنازع را حل مى‌كند.

هنگامى كه اين واژه در مورد خداوند گفته مى‌شود معناى وسيع و گسترده‌اى دارد كه هم گشودن درهاى بسته را شامل مى‌شود، و هم حل تمام معضلات معنوى و مادى بندگان، و هم داورى به حق، و حكم قاطع.

مرحوم كفعمى در مصباح مى‌گويد: «فَتّاح» يعنى كسى كه بين بندگانش حكومت (به حق) مى‌كند .... و نيز كسى كه درهاى روزى و رحمت را به روى بندگانش مى‌گشايد و به عنايت و لطفش هر در بسته‌اى را باز مى‌كند. [١]

[١]. مصباح كفعمى، صفحه ٣٢١.