پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٧١ - ٤ اراده خدا در روايات اسلامى

زائد بر ذات و ازلى مى‌پنداشتند و مفهوم آن قائل شدن به دو يا چند وجود ازلى است، و اين با توحيد سازگار نيست.

امّا اراده ذاتى كه عين علم است و علم هم عين ذات خداوند مى‌باشد عين توحيد خواهد بود نه شرك (دقّت كنيد).

٣. در كتاب كافى در حديثى از امام على بن موسى الرضا عليه السلام چنين آمده است:

«قالَ اللَّهُ يابْنَ آدَمَ بِمَشِئَتى كُنْتَ انْتَ الَّذى تَشاءُ لِنَفْسِكَ ما تَشاءُ وَ بِقُوَّتى ادَّيْتَ فَرائِضى، وَ بِنِعْمَتى قَوِيْتَ عَلَى‌ مَعْصِيَتى، جَعَكْتُكَ سَمِيعاً بَصيراً قَوِّياً ما اصابَكَ مِنْ حَسَنَهٍ فَمِن اللَّهِ، وَ ما اصابَكَ مِنْ سَيِّئَةٍ فَمِنْ نَفْسِكَ»: «خداوند مى‌فرمايد: اى فرزند آدم! به سبب مشيّت و اراده من تو مى‌توانى آنچه را مى‌خواهى براى خودت اراده كنى، و به سبب قوّت من واجبات را انجام مى‌دهى، و با نعمت من قدرت بر معصيت را يافته‌اى، چرا كه من تو را شنوا و بينا و قوى قرار دادم، پس آنچه نيكى به تو مى‌رسد از خدا است، و آنچه بدى به تو مى‌رسد از خود تو است». [١]

اين حديث ناظر به اراده تكوينى خدا است كه تعلّق به اختيار و آزادى اراده انسان گرفته، و او را حاكم بر مقدّرات خويش ساخته، منتها گاه مى‌شود كه انسان سوء استفاده مى‌كند، و نعمت‌هاى خدا را در راه معصيت و نافرمانى او به كار مى‌گيرد، و اين از ناحيه خود او است، امّا آنجا كه حسن استفاده مى‌كند در حقيقت از يارى خداوند بهره گرفته است (دقّت كنيد).

[١]. اصول كافى، جلد ١، صفحه ١٥٢ باب «المشية و الاراده»، حديث ٦.