پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٣٥ - همه تسبيح او مىگويند
پاك بشمرند.
تسبيح به گفته بعضى از ارباب لغت داراى دو معنا است يكى دور ساختن، و در آيات قرآن به معناى دور شمردن خداوند از هرگونه عيب و نقص است، و ديگر به معناى حركت سريع در آب و شنا كردن است (از مادّه سبح و سباحت)
ولى اين هر دو معنا را مىتوان به يك اصل باز گرداند و آن حركت سريع است خواه در مسير عبادت و بندگى و تنزيه و تقديس خداوند از هر عيب و نقصباشد، و يا حركت سريع در آب، يا هوا، يا روى زمين، چرا كه حركت از يكسو انسان را به چيزى نزديك، و از چيز ديگرى دور مىسازد، در آنجا كه به معناى تنزيه از عيب است جنبه دور ساختن مورد توجّه مىباشد، و در آنجا كه به معناى شنا كردن و شكافتن آب و هوا است، جنبه حركت مورد توجّه است. [١]
تفسير و جمعبندى
همه تسبيح او مىگويند
در نخستين آيه مورد بحث تكيه بر تسبيح عمومى موجودات جهان شده است، مطلبى كه در بسيارى از آيات قرآن با تعبيرات مختلف مورد توجّه و تأكيد قرار گرفته، و از بحثهاى بسيار جالب قرآنى محسوب مىشود، مىفرمايد:
«آنچه در آسمانها و آنچه در زمين است همواره تسبيح خدا مى گويند، خداوندى كه مالك و حاكم است و از هر عيب و نقصى مبرّا، و توانا و حكيم است»: يُسَبِّحُ
[١]. مقائيس، مفردات، مصباح اللغه، لسان العرب، و التحقيق فى كلمات القرآن الكريم ماده سبح.