پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٦٠ - ١ خير و شر چيست؟

از اين بيان به خوبى مى‌توان نتيجه گرفت كه داورى درباره اين‌كه فلان حادثه شر است كار ساده‌اى نيست، بايد مجموعه آثار آن را در مجموعه محيطها، بلكه در مجموعه زمان‌ها، اعم از حال آينده، و يا ريشه‌هايى كه در گذشته داشته، همه را در نظر بگيريم، تا بتوانيم بگوئيم در مجموع زيان‌هاى آن، بيش از سود آن بوده است، و بايد تصديق كرد كه اين داورى آسان نيست.

از سوى ديگر خير و شر را مى‌توان به اقسامى تقسيم كرد:

١. خير مطلق‌

٢. شر مطلق‌

٣. خير و شر نسبى‌

خير مطلق آن است كه هيچ جنبه منفى نداشته باشد، و به عكس شر مطلق آن است كه: هيچ جنبه مثبت نداشته باشد، و در خارج كمتر مصداقى براى اين دو مى‌توان يافت، غالباً به اشياءِ، يا حوادث و پديده‌هايى برخورد مى‌كنيم كه تركيبى از جنبه‌هاى مثبت و منفى است، آنچه جنبه‌هاى مثبت در آن افزون باشد، خير ناميده مى‌شود، و آنچه جنبه‌هاى منفى در آن غالب باشد شر ناميده مى‌شود، و آنچه هر دو جنبه آن مساوى است نه خير است و نه شر.

البتّه فراموش نبايد كرد كه جنبه‌هاى مثبت و منفى ممكن است نسبت به اشخاص يا اقوام فرق كند، آنچه مهم است آن است كه براى داورى نهايى، بايد مجموعه آثار آن پديده را در كلّ جهان، و در مجموعه زمان و مكان در نظر گرفت.