پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٤٥ - قرآن و مصائب بيدار كننده

٤. و در مورد آل‌فرعون چنين مى‌خوانيم:

وَلَقَدْ أَخَذْنَا آلَ فِرْعَوْنَ بِالسِّنِينَ وَنَقْصٍ مِنْ الثَّمَرَاتِ لَعَلَّهُمْ يَذَّكَّرُونَ‌:

«و ما فرعونيان را به خشكسالى و كمبود ميوه ها گرفتار كرديم، شايد متذكّر گردند». [١]

گرچه اين آيه در مورد خصوص آل‌فرعون است ولى مى‌دانيم آنها از اين نظر تفاوتى با اقوام ديگر ندارند، خداوند بسيارى از اقوام را گرفتار مشكلات طاقت‌فرسا مى‌كند تا از مركب غرور فرود آيند، و بيدار شوند، و به راه حق باز گردند.

جالب اين‌كه در بعضى از آيات فوق، هدف را تذكر و در بعضى تضرع و در بعضى رجوع و بازگشت ذكر كرده كه در حقيقت مراتب مختلف و منظم بازگشت به سوى خدا را تشكيل مى‌دهند. نخست انسان متذكر مى‌شود، سپس به درگان خداوند تضرع مى‌كند، و بعد عملًا مسير خود را اصلاح كرده و باز مى‌گردد.

يا به تعبير ديگر مرحله اول فكر است و مرحله دوم ذكر است و مرحله سوم عمل و اين‌گونه نكته‌هاى لطيف به هنگامى كه آيات قرآن كنار هم قرار مى‌گيرند و به صورت موضوعى تفسير مى‌شوند پيام‌هاى تازه‌اى از اين كتاب آسمانى خواهد بود.

البتّه هم تاريخ نشان مى‌دهد و هم قرآن با صراحت مى‌فرمايد كه بسيارى از

[١]. سوره اعراف، آيه ١٣٠.