پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٤٤ - صفات فعل

گردن كشيدن، و نه مانند آن از عوارض موجودات مادى.

واژه «مُهَيْمن» دوباره در قرآن مجيد ذكر شده است يكبار در آيه ٢٣ سوره حشر به عنوان توصيف خداوند كه در بالا ذكر شد، و يكبار هم در آيه ٤٨ سوره مائده به عنوان صفتى براى قرآن مجيد در اين‌كه اين واژه از كدام ريشه گرفته شده است دو نظر وجود دارد: بعضى آن را از ماده هَيْمَنَ كه به معناى مراقبت و حفظ و نگهدارى است دانسته‌اند، ولى بسيارى از ارباب لغت آن را از ماده ايمان مى‌دانند كه همزه آن تبديل به هاء شده، به معناى كسى كه امنيت و آرامش مى‌بخشد.

اين واژه هنگامى كه درباره خداوند به كار مى‌رود به معناى مراقب است و بعضى آن را به معناى شاهد و ناظر يا قيام كننده به امور خلائق تفسير كرده‌اند. [١]

در مصباح كفعمى از بعضى از بزرگان در تفسير اين واژه آمده است كه منظور كسى است كه مراقب اعمال و سرآمد عمرها و ارزاق بندگان است‌ [٢] ولى همان‌گونه كه گفتيم اين واژه مفهوم گسترده‌ترى دارد.

[١]. لسان العرب، مقائيس اللغه، و نهاية ابن اثير- در بعضى از تفاسير از ابوعبيده كه از علماء لغت است نقل شده كه در كلام عرب تنها پنج اسم است كه بر اين وزن آمده است «مهيمن»، مسيطر (به معناى مسلط) مبيطر (دام‌پزشك) و مبيقر (كسى كه راه را به سوى جلو مى‌گشايد و مخيمر نام كوهى است. (تفسير ابوالفتوح رازى).

[٢]. مصباح كفعمى، صفحه ٣١٨.