پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٥١ - قرآن و آزمونهاى دردناك
شويد». [١]
شر و خير در اينجا معناى وسيعى دارد كه انواع مصائب و بيمارىها و مشكلات و گرفتارىها و فقر و تنگدستى، و همچنين انواع پيروزىها و صحت و تندرستى و غنا و مانند آن را شامل مىشود، و قابل توجّه اينكه در ميان مواد امتحانى انسان مسأله شرّ مقدّم بر خير ذكر شده، چرا كه آزمايش به وسيله بلاها سختتر و مشكلتر و گستردهتر است (البتّه نبايد فراموش كرد كه اين شرور جنبه نسبى دارد).
جمله «وَ الَيْنا تُرْجَعُون» در ذيل اشاره لطيفى به اين حقيقت است كه دنيا دار امتحان و آزمونها است، نه دار بقاء و سراى جاودانى.
به هر حال آيه دليل روشنى است براينكه بخشى از مصائب و آلام جنبه امتحان دارد تا صبر و شكيبائى انسان را بيازمايد، همانگونه كه بخشى از نعمتها جنبه امتحان دارد تا مقام شكر او در برابر نِعَم الهى آزموده شود.
٢. وَلَنَبْلُوَنَّكُمْ بِشَىْءٍ مِنْ الْخَوْفِ وَالْجُوعِ وَنَقْصٍ مِنْ الْأَمْوَالِ وَالْأَنفُسِ وَالثَّمَرَاتِ وَبَشِّرْ الصَّابِرِينَ: «به يقين همه شما را با امورى همچون ترس، گرسنگى و كاهش در مالها و جانها و ميوه ها آزمايش مى كنيم؛ و بشارت ده به صابران». [٢]
در اين آيه، پنج قسمت از مصائب و مشكلات زندگى به عنوان پنج ماده امتحان الهى بيان شده است، در درجه اول ناامنى است «خَوْف» كه از همه مهمتر
[١]. سوره انبياء، آيه ٣٥.
[٢]. سوره بقره، آيه ١٥٥.