پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٥٤ - قرآن و آزمونهاى دردناك
در روايات اسلامى نيز اشارات روشنى به اين حقيقت كه بخشى از بلاها و مصائب جنبه آزمون دارد ديده مىشود:
١. در حديثى كه قبلًا به مناسبت ديگرى هم نقل شد از امام على عليه السلام مىخوانيم: «انَّ الْبَلاءَ لِلظّالِمِ ادَبٌ، وَ لِلْمُؤْمِنِ امْتِحانٌ ...»:
«بلا براى ظالم ادب است، و براى مؤمن آزمايش و امتحان». [١]
٢. اميرمؤمنان على عليه السلام در توصيف پيامبران در خطبهاى چنين مىفرمايد: «قَدِ اخْتَبَرَهُمُ اللَّهُ بِالْمَخْمَصَةِ، وَ ابْتَلاهُمْ بِالْمَجْهَدَةِ، وَ امْتَحَنَهُمْ بِالْمَخاوِفى، وَ مَخَضَهُمْ بِالْمَكارِهِ»: «خداوند پيامبرانش را با گرسنگى آزمايش نمود، و به مشقت و ناراحتى مبتلا ساخت، با امور خوفناك امتحان نمود، و با سختىها و مشكلات خالص گردانيد (تا از بوته امتحان به خوبى برآمدند)». [٢]
٣. شبيه همين سخن را در مورد توده مردم با تعبيرات ديگرى در همان خطبه ذكر فرموده است: «وَلكِنَّ اللَّهَ يَخْتَبِرُ عِبادَهُ بِانْواعِ الشَّدائِد، وَ يتَعَبَّدُهُمْ بِانْواعِ الْمَجاهِدِ، وَ يَبْتَليهِمْ بِضُروبِ الْمَكارِهِ»: «ولى خداوند بندگانش را با انواع شدائد مىآزمايد و با اقسام مشكلات به عبادت فرا مىخواند، و به انواع گرفتارىها مبتلا مىنمايد». [٣]
[١]. بحارالانوار، جلد ٦٤، صفحه ٢٣٥، حديث ٥٤.
[٢]. نهجالبلاغه، خطبه ١٩٢ (قاصعه).
[٣]. همان مدرك.